تصویر 78-2 نمونه روش عمق....................................................................................................95 تصویر 79-2 نمونه روش اتصال..................................................................................................95 تصویر 80-2 نمونه روش اتصال..................................................................................................96 تصویر 81-2 نمونه لوگو تایپ.....................................................................................................96 تصویر 82-2 نمونه طراحی عناوین فیلم های سینمایی..............................................................101 تصویر 83-2 نمونه طراحی عناوین فیلم های سینمایی..............................................................102 تصویر 84-2 فریم هایی از عنوان بندی فیلم(ایالت های دگرگون شده)....................................104 تصویر 85-2 فریم هایی از عنوان بندی فیلم(دروغ های حقیقی)..............................................104 تصویر 86-2 فریم هایی از عنوان بندی فیلم(هفت)..................................................................105 تصویر 87-2 فریم هایی از عنوان بندی فیلم(دکتر استرنج لاو(.................................................106 د تصاویر فصل سوم تصویر 1-3 فریم هایی از عنوان بندی سریال(دلیران تنگستان)..................................................115 تصویر 2-3 نمونه ای از ساعت آفتابی.......................................................................................126 تصویر 3-3 سیاه مشق های میرزا غلامرضا اصفهانی و سعید کاظمی........................................128 تصویر 4-3 راهپیما (رقص مذهبی) دوره گاسولا- اسپانیا.........................................................128 تصویر 5-3 سفال گلی از شهر سوخته – ایران..........................................................................129 تصویر 6-3 نقاشی دیواری، مقبره تدفین- مصر.........................................................................129 تصویر 7-3 ظرف یونانی، لوور، پاریس، فرانسه........................................................................130 تصویر 8-3 تابلوی (کشتی بخار در طوفان برف)، ترنر، لندن....................................................133 تصویر 9-3 تابلوی (حرکت در مستطیل ها)، بریجیت رایلی.....................................................134 تصویر 10-3 زوتروپ...............................................................................................................136 تصویر 11-3 تاماتروپ..............................................................................................................137 تصویر 12-3 پرکسینوسکوپ.....................................................................................................138 تصویر 13-3 کتاب چرخان........................................................................................................138 تصویر 14-3 موتوسکوپ و نمایی از ساختار درون آن.............................................................139 تصویر 15-3 دوربین تفنگی، اتی ین ژول ماره..........................................................................144 تصویر 16-3 پرواز پلیکان، اتی ین ژول ماره.............................................................................144 تصویر 17-3 گربه فلکس، طراح: پت سولیوان، انیماتور: اتو مسمر...........................................145 تصویر18-3 فریم هایی از انیمیشن(فانتازمگوری)، امیل کل......................................................145 تصویر19-3 سفید برفی، دادهند.................................................................................................146 تصویر20-3 سفرهای گالیور، مکس فلشر..................................................................................147 تصویر21-3 دانلد داک، والت دیزنی..........................................................................................147 ه تصویر22-3 فریم هایی از )توسالاوا(، لن لای...........................................................................152 تصویر23-3 فریم هایی از فیلم (مراحل طنزآمیز از چهره های خنده دار)، جی. استوارت بلکتون...............................................................................................................153 تصویر24-3 نمونه ای از انیمیشن سوزنی، الکساندر الکسیف و کلر پارکر................................154 تصویر25-3 عروس مردگان، تیم برتون.....................................................................................154 تصویر26-3 فریم هایی از انیمیشن های تری گیلیام، مونتی پیتون.............................................158 تصویر27-3 فریم هایی از عنوان بندی فیلم)متوقف کنندگان زمان)..........................................159 تصویر28-3 فریم هایی از عنوان بندی فیلم(عدد23).................................................................159 تصویر29-3 فریم هایی از عنوان بندی فیلم)متشکرم که سیگار می کشی)................................160 تصویر30-3 فریم هایی از عنوان بندی فیلم) آقای ریپلی با استعداد)........................................161 تصویر31-3 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (دست نیافتنی ها).................................................162 تصویر32-3 فریم هایی از عنوان بندی فیلم 163....................................................................(300) تصاویر فصل چهارم تصویر1-4 اعلان فیلم (آبی و رابی)...........................................................................................178 تصویر2-4 لوگوی آتلیه برادران سروری....................................................................................181 تصویر3-4 لوگوی شرکت فیلمسازی سروری فیلم..................................................................181 تصویر4-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (شب قوزی)...........................................................182 تصویر5-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (قیصر)....................................................................183 تصویر6-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم(گاو)........................................................................184 تصویر7-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (آقای هالو)..............................................................185 تصویر8-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم) شازده احتجاب).....................................................186 تصویر9-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (ستارخان)...............................................................186 و تصویر10-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (درشکه چی)........................................................187 تصویر11-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (سه قاپ)..............................................................188 تصویر12-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (حکیم باشی)........................................................189 تصویر13-4 فریم هایی از عنوان بندی سریال (هزاردستان)......................................................191 تصویر14-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (مرد بازو طلایی)..................................................202 تصویر15-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (وارد خلأ شو)......................................................203 تصویر16-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (سرگیجه).............................................................205 تصویر17-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (دومی ها).............................................................207 تصویر18-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (سرگیجه).............................................................207 تصویر19-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (نشانی از شر).......................................................208 تصویر20-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (کاباره)..................................................................209 تصویر21-4 پلان استودیو از بالا، خط فرضی............................................................................228 تصویر22-4 فیلمنامه تصویری برای فیلم (روانی).....................................................................236 تصویر23-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (مسابقه بزرگ)......................................................251 تصویر24-4 عنوان روزنامه همشهری........................................................................................255 تصویر25-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (اسپارتاکوس).......................................................261 تصویر26-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (فهرست شیندلر)..................................................262 تصویر27-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (به همین سادگی).................................................263 تصویر28-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (همیشه پای یک زن در میان است)......................264 تصویر29-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (پذیرایی ساده)......................................................265 تصویر30-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (کارمن جونز).......................................................266 تصویر31-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (آناتومی یک قتل).................................................267 تصویر32-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (مرد بازو طلایی)..................................................268 ز تصویر33-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (شمال از شمال غربی)..........................................269 تصویر34-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (خارش هفت ساله)..............................................269 تصویر35-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (دور دنیا در 80 روز)............................................270 تصویر36-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (روانی).................................................................271 تصویر37-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (داستان وست ساید).............................................271 تصویر38-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (ترس کیپ)..........................................................272 تصویر39-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (کازینو).................................................................273 تصویر40-4 باز شدن لوله اسلحه در ابتدای عنوان بندی فیلم (دکتر نو)..................................274 تصویر41-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (دکتر استرنج لاو).................................................276 تصویر42-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (هفت)..................................................................278 تصویر43-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (جزیره دکتر موریو)..............................................280 تصویر44-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (مأموریت غیرممکن)............................................281 تصویر45-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (بازی)...................................................................282 تصویر46-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (دنی براسکو)........................................................283 تصویر47-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (باشگاه مبارزه).....................................................284 تصویر48-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (مومیایی)..............................................................285 تصویر49-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (اتاق وحشت)......................................................286 تصویر50-4 فریم هایی از عنوان بندی فیلم (ظهور مرده)..........................................................287 گزارش پروژه عملی...................................................................................................................300 گزارش پروژه عملی...................................................................................................................301 فریم هایی از عنوان بندی پروژه عملی، فیلم (خون بازی).........................................................302 ط مقدمه همواره هنر در خدمت بشر و بشر در خدمت هنر بوده است. هنر در جنبه های مختلف زندگی انسان نقش دارد. هنر برای هنر، هنر در صنعت، هنر به عنوان تزئین و زیبایی، هنر برای برقراری ارتباط و ...
نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال (تصاویر) درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نشان داده می شود ولی در سایت اصلی می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : jahandoc.com با نگاهی به تاریخ درمی یابیم که بشر حتی برای بیان درونیات و نیازهای خود نیز از هنر بهره برده است. نقاشی های غارها به خوبی بیانگر این نکته هستند که انسان نخستین نیز بدون هیچگونه پیشینه آموزشی برای مقاصد مختلف خود از هنر بهره برده است. بشر نخستین برای تمرین شکار و یا حمله در برابر بیگانه از نقاشی استفاده کرده است و این استفاده به نوعی جنبه کاربردی هنر را از همان ابتدا مشخص می کند. تصاویر درون غارها، زندگی و مسائل انسان نخستین را نشان می دهند و در واقع بشر برای بروز درونیات و خواسته های خود از تصویر استفاده کرده است. به مرور زمان و با کسب تجربه، انسان توانست به حروف دست یابد. حروف الفبایی امروز حاصل مسیری طولانی است که خط، طی کرده است و از تصویرنگاری به حروف رمزگذاری شده و سپس به حروف الفبایی رسیده است. سیر تحول خط، تلاش انسان را برای بیان کلام و اندیشه خود نشان می دهد و ضرورت وجود خط و حروف از دیرباز رو به فزونی است. امروزه نوشتار در همه وجوه زندگی حضور دارد. حروف به شکل های مختلفی در پوشاک، زیورآلات، صنایع دستی و حتی دکوراسیون داخلی حضور پررنگ دارند. همچنین شاهد استفاده از آنها در طراحی پوستر، مجلات و نشریات، وب سایت ها، تلویزیون و سینما، فضاهای مجازی و... هستیم. بنابراین حروف از زندگی امروز جدا نیست. به دلیل بهره عظیم و چند جانبه از حروف، نیاز به شناخت قابلیت های آنها بیش از پیش احساس می شود. با توجه به مطالبی که گفته شد، در این پژوهش ابتدا به بررسی نوشتار پرداخته ام. همچنین امکانات و قابلیت های حروف فارسی را مورد مطالعه قرار داده ام. در قسمتی دیگر از این بحث، به بررسی حروف هم در جایگاه خط و هم در جایگاه تصویر و چگونگی ارتباط و بهره گیری این دو از یکدیگر مبادرت نموده ام. در طی بررسی حروف بیش از هر چیز، حضور آنها در آثار گرافیکی مشهود است به طوری که شاید نتوان اثر گرافیکی را بدون حروف تصور کرد. با پیشرفت دانش و تکنولوژی، امروزه بیش از هر زمان دیگری در طول تاریخ، شاهد حضور و کاربرد گرافیک در دنیای پیرامون خود هستیم. اگر یک روز زندگی خود را از صبح تا هنگام شب بازبینی کنیم، متوجه حضور گرافیک در طول یک روز زندگی خود می شویم. بررسی گستره وسیع کاربرد گرافیک نیاز به دسته بندی دارد، زیرا با وجود اینکه گرافیک یک رشته هنری است اما شاخه های زیادی را شامل می شود و به گونه ای در دیگر رشته های هنری و حتی ادبی حضور می یابد. همواره کاربرد گرافیک ساکن را در حوزه های مختلفی مانند تبلیغات (پوستر، بیلبورد، بروشور و ...)، کتب، نشریات و مجلات، و... شاهد بوده ایم، اما حوزه کاربرد گرافیک متحرک نیز بسیار وسیع و چه بسا جذاب تر است. امروزه گرافیک متحرک حضور پررنگ تر و بیشتری در زندگی روزمره دارد، زیرا در اپلیکیشن های تلفن همراه، بازی های کامپیوتری، وب سایت ها، تلویزیون، سینما و ... دائماً شاهد کاربرد گرافیک متحرک هستیم. بنابراین گرافیک متحرک بخش اعظمی از زندگی روزمره بشر را فرا گرفته است. در اینجا لزوم شناخت و آگاهی بیشتر از این شاخه گرافیک وجود دارد. بنابراین در بخشی دیگر عنصر حرکت را که همواره برای بشر جذابیت داشته است و همچنین درک وی از این عنصر و تأثیر آن در شکل گیری تصاویر متحرک را مورد مطالعه قرار داده ام. در این بخش قلمروهای گرافیک ایستا و متحرک، ادراک بصری حرکت، سیر شکل گیری و تحول تصویر متحرک، تکنیک های تولید تصویر متحرک و کاربرد آن و ... به تفصیل توضیح داده شده است. یکی از کاربردهای گرافیک متحرک در بخش سینما و فیلم های سینمایی است. امروزه از تکنیک های مختلف گرافیک متحرک، هم در جریان تولید فیلم و هم در ساخت عنوان بندی آن استفاده می شود. همانطور که فیلم های سینمایی از آغاز تاریخ سینما تا کنون بسیار متحول شده اند، عنوان بندی فیلم ها نیز همپای سینما دچار تحول شده است. تکنولوژی امروز امکاناتی را در اختیار طراح عنوان بندی می گذارد تا هر ایده ای را بتواند به مرحله اجرا درآورد. نکته اساسی در گرافیک متحرک استفاده از عنصر حرکت است. حرکت می تواند به عناصر تصویری قابلیت هایی بدهد تا اثر نهایی، هم از نظر بصری جذاب و هم به لحاظ همخوانی با مضمون، مناسب باشد. در بخشی دیگر از این پژوهش، تعابیر مختلف و تاریخچه مختصری از عنوان بندی فیلم در سینمای جهان و ایران، ویژگی های عنوان بندی، لزوم و مسائل تولید تیتراژ، گونه ها و تکنیک های ساخت آن، نگاهی به آثار طراحان برتر در این زمینه و همچنین طی مصاحبه ای نقطه نظرهای کارگردان، فیلمنامه نویس و تهیه کننده برجسته سینمای ایران و جهان، جناب آقای اصغر فرهادی، به تفصیل آورده شده است. کلیات طرح 1-1 بیان مسئله با توجه به تحولات و پیشرفت روزافزون در حوزه سینما و گرافیک و همچنین تعامل این دو شاخه هنری با یکدیگر، این پژوهش به بررسی نقش تایپوگرافی در عنوان بندی فیلم های سینمایی، یعنی نقطه تلاقی گرافیک و سینما می پردازد و همچنین با توجه به اهمیت تایپوگرافی در عنوان بندی فیلم این نکته را بررسی می کند که آیا تایپوگرافی تنها نقش اطلاع رسانی در عنوان بندی فیلم دارد یا اینکه می تواند علاوه بر آن در عنوان بندی، فضایی را متناسب با فضای فیلم به مانند مقدمه ای برای ورود به آن ایجاد کند؟ با توجه به اینکه امروزه مبحث تایپوگرافی بصورت حوزه ای مجزا همانند تصویرسازی مطرح شده است، در این پژوهش به شناخت و بررسی قابلیت های تایپوگرافی فارسی و بکارگیری آن در عنوان بندی فیلم سینمایی نیز پرداخته شده است. تیتراژ مقوله ای است که متناسب با رشد سینما گسترش یافته و امروزه به عنوان یک تخصص در جهان مطرح می باشد تا از این رهگذر بیننده را آماده تماشای فیلم نماید. تیتراژ باعث می شود که تماشاگر در فضای فیلم قرار گیرد و با عنوان بندی پایانی، بیننده از دنیای فیلم فاصله می گیرد. نکته ای که در تیتراژ آغازین و پایانی مشترک است، حضور اسامی و حروف می باشد. بنابراین هرچه نوشتار با فضای فیلم ارتباط بیشتری داشته باشد، تیتراژ نیز تأثیرگذارتر عمل می کند. عنوان بندی در واقع جزیی از فیلم محسوب می شود و نباید بصورت بخش مجزایی در نظر گرفته شود چرا که فیلم با عنوان بندی آغاز شده و با آن پایان می یابد. 1-2 اهمیت موضوع تحقیق و دلایل انتخاب آن تحولات صنعت سینما از ابتدا تا کنون بسیار وسیع بوده است. در این میان عنوان بندی فیلم نیز از این تحولات مستثنی نمی باشد. با پیشرفت تکنولوژی مرز میان هنرها برداشته شده است، بطوری که یک اثر هنری تنها متعلق به یک رشته هنری نبوده و از تلفیق و بکارگیری چندین رشته بوجود می آید. در مورد فیلم های سینمایی نیز این قاعده وجود دارد و امروزه تلفیق و تعامل دو هنر گرافیک و سینما را در بسیاری از فیلم های سینمایی مشاهده می کنیم. این همکاری و تلفیق در بحث عنوان بندی به اوج خود می رسد، چرا که گرافیک سهم بسزایی در ساخت عنوان بندی دارد و در این میان تایپوگرافی بخش جدایی ناپذیری است که در هر گونه ای از طراحی برای عنوان بندی بکار می رود. متأسفانه در اغلب تیتراژهای فیلم های سینمای ایران از قابلیت های حروف فارسی استفاده نمی شود و آنها تنها جنبه اطلاع رسانی دارند. با توجه به نقش و خوانایی حروف در تیتراژ ، موضوع تحقیق را به بررسی نقش تایپوگرافی در عنوان بندی فیلم های سینمایی اختصاص داده ام تا شاید این پژوهش قدمی هر چند کوتاه در راه ارتقا هنر تایپوگرافی و طراحی عنوان بندی باشد و شاهد تیتراژهای مناسب تر و شایسته تری باشیم. 1-3 سؤالات یا فرضیه های تحقیق بررسی سیر تحولات سینما هم از منظر هنری و هم از منظر پیشرفت تکنولوژی این نکته را روشن می سازد که در مسیر این تحولات، الزاماتی نیز برای فیلم های سینمایی به وجود آمده است؛ از آن جمله مقوله عنوان بندی فیلم می باشد که در هسته آن مبحث تایپوگرافی قرار دارد. در این زمینه سوالاتی مطرح می شود که تلاش این پژوهش پاسخگویی به آنها می باشد. شماری از سوالات به شرح زیر است: چگونه نوشتار در عنوان بندی فیلم وارد شد؟ طراح عنوان بندی دارای چه محدودیت هایی در ارائه طرح می باشد؟ آیا تایپوگرافی در عنوان بندی فیلم می تواند گویای فضای حاکم بر فیلم باشد؟ آیا پیشرفت تکنولوژی در گسترش بکارگیری تایپوگرافی مؤثر است؟ کارکرد حروف به مثابه تصویر چگونه است؟ چگونه می توان از قابلیت های تایپوگرافی فارسی در عنوان بندی فیلم بهره برد؟ 1-4 اهداف تحقیق اهداف این تحقیق بررسی قابلیت های تایپوگرافی فارسی در ارتباط با عنوان بندی فیلم های سینمایی می باشد، زیرا از طریق تایپوگرافی نیز می توان فضایی متناسب با فضای فیلم را در عنوان بندی آن ایجاد نمود تا باعث حس انگیزی در بیننده شود و از آنجا که تیتراژ نیز بخشی از فیلم و به بیانی مقدمه ای برای فضای آن محسوب می شود بنابراین طراحی عنوان بندی و تناسب آن با فضای حاکم بر فیلم می تواند در موفقیت اثر بسیار تاثیرگذار بوده و باعث ماندگاری آن در ذهن بیننده شود. استفاده از تایپوگرافی در سایر مدیاهای گرافیکی متداول بوده و به مراتب بیشتر مشاهده می شود، اما در مورد عنوان بندی فیلم های سینمای ایران، نمونه های بسیار اندکی را می توان نام برد که علاوه بر جنبه اطلاع رسانی، ارزش های بصری حروف را نیز نمایان کنند. بنابراین طرح این موضوع موجب توجه بیشتر به کاربرد تایپوگرافی در طراحی تیتراژ می شود. 1-5 روش تحقیق این پژوهش به روش کتابخانه ای و اسنادی و با بهره گیری از منابع مکتوب و منابع تصویری و جستجو در شبکه اینترنت و مصاحبه با افراد صاحب نظر در این زمینه صورت گرفته است. 1-6 چهارچوب نظری تحقیق این پژوهش با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسناد و تحقیقات موجود در این زمینه به بررسی نقش تایپوگرافی در عنوان بندی فیلم های سینمایی پرداخته است. دامنه تحقیق در حوزه گرافیک و بطور اخص تایپوگرافی و کاربرد این مهم در عنوان بندی فیلم های سینمایی می باشد و تحقیق با استفاده از منابع مکتوب موجود در حیطه گرافیک و سینما صورت گرفته است. 1-7 پیشینه تحقیق منابع و کتب فارسی درباره موضوع عنوان بندی فیلم بسیار کمیاب است و تنها دو کتاب ( گرافیک و سینما) به نگارش آقای مهدی صادقی و کتاب (گرافیک در عنوان بندی فیلم) به نگارش خانم فرشته سعیدی پور به زبان فارسی در این زمینه تألیف شده است. این دو کتاب بخش محدودی را به نقش نوشتار در تیتراژ اختصاص داده اند. در میان مقاله ها و پایان نامه ها نیز به بخش تایپوگرافی در عنوان بندی بسیار اندک اشاره شده بود. پایان نامه هایی که ارتباط بیشتری با موضوع پژوهش حاضر داشتند، عبارتند از: حبیبی، مهدی، بررسی نقش گرافیک در عنوان بندی سینما و تلویزیون، 1376، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر، دانشگاه تربیت مدرس کرمی، فاطمه، عنوان بندی فیلم- روایتی حداقل، 1390، ، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی اسدزاده، سهیل، نقش طراحی گرافیک در عنوان بندی فیلم های سینمایی، 1387، ، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی 2-1 نوشتار نوشتن تبیین بصری گفتار است. علائم، سمبل ها، تصاویر یا حروف، به روی صفحه نوشته یا رسم می شد که همین، تبیین گفتار یا حتی اندیشه های ناگفته انسان بود. سخن گفتن، محدودیت بیان در زمان و حافظه را در بر دارد و در تمام زمانها و مکانها قابل انتقال نیست. نوشتن انسان از ترسیم بر دیوارهای غار آغاز شد. تصویرهایی را که انسان اولیه برای ارسال پیام و بیان مقاصد و اهداف خود ترسیم نمود، می توان از قدیمی ترین خط ها دانست. به عبارتی اجداد خط های کنونی، تصویرهای نخستین اند و متون چاپی امروز که در آنها، مفاهیم به کمک خط بیان می شود؛ تکامل یافته تصویرهایی است که برای مقاصد گوناگون و آسان کردن ادراک مسائل برای مخاطب یا انتقال ساده تر مفاهیم و برقراری ارتباط توسط بشرترسیم شده است. انسان از آغاز نگارش و شروع کتابت با آنکه از نشانه هایی استفاده کرد که بنا به قراردادی از پیش پذیرفته شده باعث به وجود آمدن تصویرهایی در ذهن مخاطب می شد، اما به این نکته آگاهی یافت که مرزهای درک کلام و نوشتار بسیار محدودتر از تصویر است . به منطقه جغرافیایی خاصی که بدان زبان تکلم می کنند، محدود می شود. برای مثال بر اساس قراردادی که روزگاری میان فارسی زبانان پذیرفته شده، معادل این تصویر Ҁ واژه (داس) را قرار داده اند، با شنیدن واژه (داس) تصویری از این شی در ذهن مخاطب فارسی زبان آفریده می شود، اما کسی که با قراردادهای نشانه شناسی زبان فارسی آشنا نباشد، مثلاً یک فرانسوی زبان با شنیدن این واژه، معنایی درک نخواهد کرد. اما رفته رفته خط نوشتاری، شکل ویژه بیان و هنر را به خود گرفت. نشانه های نوشتاری، اولین اثر انتزاعی انسان اولیه است که به مرور زمان شکل یافت. ابتدا بصورت تصویرنگاری بود و بعد به شکل حروف رمزگذاری شده و الفبای انتزاعی شکل گرفت. در حقیقت نظام تصویری، تبار اصلی نوشتار و خط است. نوشته و خط، دیرینه ترین روش ثبت و حفظ اطلاعات و انتقال آن بوده و هست. جالب است که نوشته در واقع از تعدادی شکل درست شده که به تعریف امروز شاید بتوان گفت شکل هایی گرافیکی هستند که خود به تنهایی بی معنی به نظر می رسند ولی با همین مثلاً 32 شکل قراردادی هزاران کلمه و جمله با معنی ساخته می شود. در نتیجه می بینیم که نوشته و خط برای معانی ساخته شده اند. بنابراین، جوهر خط معنی و انتقال معنا است و این امری است درغایت کاربردی که نباید آن را فراموش کرد. باید توجه داشت که در قدیم ثبت اطلاعات به صورت خط، یک عمل برای عام نبوده است. فقط موضوعات مهمی مثل کتب مقدس و یا فرمان ها و کتیبه هایی که اهمیت خاص داشته اند، ثبت می شدند. در ایران با ظهور تمدن اسلامی و نوع کتابتی که برای قرآن لازم بوده، خوشنویسی ظهور کرد و جزئی جدایی ناپذیر از خط شد. نوشته ها بایستی معنی و اهمیت آنچه را که ثبت می کردند، بیان می کردند. پس زیبا هم نوشته می شدند. انتقال معنی و زیبایی، هدف و غایت خطاطی بوده و هست. این نکته بسیار مهمی است زیرا می بینیم که در خوشنویسی هم، مقصود و منظوری کاربردی وجود دارد؛ خلق خطی زیبا که شایسته ی معنی آن باشد. بنابراین خط بایستی در وهله نخست حامل معنا می بود و زیبا هم نوشته می شد. با نگرشی به گذشته درخواهید یافت که یگانگی هنر و خط چیز تازه ای نیست. خط در ادبیات شرقی یکی از هنرهای مورد احترام و مقدس است. اساس این تقدس از قرون گذشته بر روی عقاید مردم استوار بوده است و در کل توسط صنایع و هنرهای سنتی تکامل یافته است. خطاطی به طور ساده یعنی زیبا نوشتن، اگرچه زیبایی این علائم به عملکرد چشم یا سلیقه اشخاص مربوط می شود، درست مانند بسیاری از سبک های هنری که امروزه وجود دارد. از سبک های تزئینی تا سبک های کاملاً انتزاعی، در مورد خطاطی هم، چنین است. ادبیات و متون مقدس در نزد ایرانیان همواره از ارزش و احترام خاصی برخوردار بوده است. این اهمیت درچگونگی ثبت و ضبط آن نیز وارد شده و جنبه زیبایی شناسی و شکل و ریخت نوشتار و تحریر را تحت تأثیر قرار داده است. آنچه امروز به مثابه نوشتار فارسی می شناسیم نتیجه تغییرات و دستکاری هایی است که در طول تاریخ، چه به لحاظ زیبایی، چه به لحاظ روان خوانی و چه تسهیل در نوشتن و تکثیر نوشتار به آن اضافه یا ازآن کم شده است. تحولات فرمی خط در ایران از سرلوحه های روزنامه ها شروع شد و خوشنویسان که درآن زمان عهده دار طراحی نشریات بودند، به این مهم آگاهی داشتند که باید برای طراحی عنوان، زبان بصری جدیدی خلق نمود. آنها از خط هایی چون طغرا و نستعلیق برای نوشتن عنوان ها استفاده می کردند و در ترکیب و نوع اتصالات آنها تغییراتی می دادند. البته در پیشینه خوشنویسی ایران نمونه هایی از اینگونه تلاش را به وفور می توان در دوره های مختلف دید. به باور بسیاری از پژوهشگران و هنرمندان شرقی و غربی، خوشنویسی فارسی زیباترین و برجسته ترین هنر ایران و جهان اسلام، بعد و یا قبل از معماری بشمار می رود که در طول سالیان صیقل خورده و به عالی ترین وجه اش تا اواخر قاجار متجلی بوده است. در چرخه خوشنویسی اسلامی موضوع خوانایی و ناخوانایی حروف همواره درکاربردهای مختلف مدنظر قرار گرفته است. چنانکه برای ارتقاء نقش تزئینی، حروف را می توان ناخوانا نوشت و این امر در برخی از رشته های هنر بویژه معماری و فلزکاری و سفالگری مشهود است و سبب اثربخشی عظیمی در خوشنویسی شده است. حروف متنوع جانورنگاری، خطوط تفننی، مانند خط طغرا و یا کوفی مشرقی و ایرانی و یا درکتیبه نگاری و سیاه مشق، همه مثالهای استفاده از حروف و یا کارکرد حروف در شکل ناخوانا و یا غیر صریح آن است. از سویی در کتابت، روشنی و وضوح بیشتر منظور شده است. هنر در واقع در جستجوی همیشگی خود برای پاسخگویی به سلیقه های مختلف و دستیابی به خلاقیت هنری خاص با امکانات دوران خود بوده است و امروز بیش از هر زمان دیگر، امکان پاسخ به مخاطب های مختلف موجود است، این را بعضی هرج و مرج و گروهی خوشبینانه عرصه وسیع خلاقیت و انتخاب بر می شمرند. 2-2 خوشنویسی خوشنویسی به عنوان هنر، نتیجه ارتباط نوشتاری است که در طول تاریخ تمدن بشری انتقال یافته است. نوشتار را زمانی کالیگرافی[1] یا خوشنویسی می نامند که هم اثر، زیبایی را در بر داشته باشد هم واسطه ارتباطی باشد. با توجه به اینکه (تایپوگرافی[2]) ناگزیر با خطاطی و خوشنویسی رابطه ای دارد، بسیاری را سهواً و یا به سادگی، اعتقاد بر این است که خوشنویسی و خطاطی نوعی تایپوگرافی است. معنی تحت الفظی (خوشنویسی) خوش نوشتن حروف و کلمات با رعایت سفت و سخت هندسه تحریر و حروف بر اساس قواعد از پیش تعیین شده و سنتی می باشد. معادل انگلیسی آن Calligraphy و در واقع بیان نوعی هماهنگی است که مهارت های اجرایی آن توسط خوشنویسان در اثر کار و آموزش حاصل می شود. کلمه دیگری به نام (خطاطی) داریم، خطاطی در واقع کار در حوزه های کاربردی است یعنی کسی برای موضوعی به مفهوم خاص و برای جایی مطابق کاربرد تعریف شده آن، خطی می نویسد – یا خطی انتخاب می کند و بهره می گیرد -. (خوش) بودن در اینجا به معنی جا افتادن و مناسب بودن نوشته است که در ارتباط با موضوع و زیبایی در مفهوم کاربردی تعریف می شود نه در شکل ظاهری آن.





















