دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت دانشکده علوم انسانی گروه آموزشی جغرافیا پایاننامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته: جغرافیا گرایش: برنامه ریزی توریسم عنوان سطح بندی نظام گردشگری روستایی در شهرستان رضوانشهر با بهره گیری از مدل EP استاد راهنما : دکتر روشن بابایی همتی نگارش: میترا کلانتری تابستان 93 تقدیر و تشکر با تشکر از استاد بزرگوار جناب آقای دکتر روشن بابایی همتی که در تدوین این پایان نامه به عنوان استاد راهنما قبول زحمت فرموده و من از راهنمائیهای ایشان بسیار بهره برده ام، همچنین از مدیر محترم گروه جغرافیا جناب آقای دکتر تیمور آمار کمال سپاسگزاری و تشکر را دارم. تقدیم به: تمامی کسانی که در دوران تحصیل مشوق من بودند فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده1مقدمه2فصل اول: کلیات تحقیق 1-1 بیان مسئله41-2 سوال تحقیق51-3 اهمیت و ضرورت تحقیق51-4 اهداف تحقیق51-5 فرضیه51-6 قلمرو تحقیق51-7 محدویت های تحقیق71-8 واژه ها و مفاهیم7فصل دوم: مبانی نظری تحقیق 2-1 توریسم و گردشگری92-2 تعریف اصطلاحات توریسم102-3 طبقه‏بندی انواع توریسم122-4 اشکال عمده توریسم132-4-1 توریسم طبیعت یا اکوتوریسم142-4-1-1 توریسم اقلیمی (کلیماتوریسم)142-4-1-2 توریسم ساحلی142-4-1-3 توریسم کوهستان و برف شهرها152-4-1-4 توریسم جنگل152-4-1-5 توریسم کویر و بیابان162-4-1-6 توریسم آبهای معدنی و آبهای گرم162-4-1-7 توریسم درمانی162-4-1-8 توریسم ورزشی162-5 گردشگری روستایی172-5-1 محدوده گردشگری روستایی172-5-2 اصول کلی برای گردشگری در روستا192-5-3 فواید توسعه گردشگری روستایی192-5-4 آسیب های توسعه گردشگری روستایی212-5-5 خدمات گردشگری روستایی232-5-6 فراورده کلی گردشگری روستایی232-6 زیربناهای صنعت توریسم242-7 عوامل موفقیت کشورها در جلب توریسم252-8 اثرات گردشگری262-9 اثرات زیست محیطی272-10 اثرات اقتصادی گردشگری302-11 اثرات فرهنگی- اجتماعی گردشگری332-12 اثرات سیاسی توسعه گردشگری352-13 نظریه های گردشگری352-13-1 نظرات قضایی352-13-2 نظرات تولیدی362-13-3 نظرات تاریخی362-13-4 نظرات مدیریتی362-13-5 نظرات اقتصادی372-13-6 نظرات جامعه شناسی372-14 مکاتب گردشگری382-14-1 مکتب آمریکا382-14-2 مکتب کانادا382-14-3 مکتب انگلیس392-14-4 مکتب استرالیا392-15 پیشینه تحقیق39فصل سوم: ویژگیهای جغرافیایی تحقیق 3-1 روش کار473-1-1 نوع روش تحقیق473-1-2 روش گردآوری473-1-3 ابزار گردآوری473-1-4 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات483-1-5-جامعه آماری و حجم نمونه و مقطع زمانی483-1-6- متغیر های تحقیق483-2 ویژگیهای جغرافیایی محدوده مورد مطالعه503-2-1 موقعیت503-2-2 مشخصات محیط طبیعی503-2-2-1 توپوگرافی503-2-2-2 زمین شناسی533-2-2-3 اقلیم583-2-2-3-1 درجه حرارت583-2-2-3-2 بارندگی593-2-3 رطوبت هوا623-2-4 ابرناکی سالانه633-2-4-1 ابرناکی ماهیانه643-2-5 ساعات آفتابی653-2-5-1 ساعات آفتابی ماهانه663-2-5-2 روزهای یخبندان673-2-6 فشار هوا683-2-7 باد683-2-8 روش دمارتن اصلاح شده703-2-9 سیستم طبقه بندی آمبرژه713-2-10 منحنی آمبروترمیک723-2-10-1 خاکشناسی منطقه733-2-10-2 منابع آب763-2-10-3 پوشش گیاهی793-2-11 طبقه جنگلی پست793-2 -11-1جنگلهای مخلوط ( آمیخته ) هیرکانین:793-2-11-2 جنگلهای راش (آلش) کوهستانی793-2-11-3 طبقه کوهستانی فوقانی803-2-11-4 طبقه چراگاههای طبیعی و کوهستانی:803-2-12 مشخصات اجتماعی - جمعیتی823-2-13 تعدادجمعیت در سالهای آماری823-2-14 توزیع و تراکم جمعیت853-2-15 ساختار سنی و جنسی جمعیت863-2-15-1 ساختار جنسی863-2-16 سواد وآموزش87فصل چهارم: تجزیه تحلیل داده ها و یافته های تحقیق 4-1- پتانسیل های گردشگری روستایی در شهرستان رضوانشهر904-1-1 زمین شناسی و توریسم904-1-2 آب و هوا و توریسم914-1-2-1 اقلیم و آسایش از روش ماهونی944-1-2-2 اقلیم و آسایش به روش الگی964-1-3 شبکه آب و توریسم974-1-4 توپوگرافی و توریسم984-1-4-1 واحد ساحلی، جلگه ای وکوهپایه ای984-1-4-2 واحد کوهستانی کم ارتفاع994-1-4-3 واحد کوهستانی نسبتا مرتفع1004-1-4-4 واحد کوهستانی بسیار مرتفع1004-1-5 پوشش گیاهی و توریسم1014-1-6 دشت دورا1044-1-7 منطقه حفاظت شده قرقاول (ساحل تازه آباد رودسر)1054-1-8 ییلاقات ارده و پارگام1054-1-9 آبشار ویسادار (جاده آبویار)1064-1-10 نهالستان پیلمبرا1074-1-11 پارک جنگلی دکتر درستکار1074-1-12 پارک جنگلی گیسوم1084-2 سطح بندی جاذبه های گردشگری روستایی درشهرستان رضوانشهر109فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات 5-1 بحث و نتیجه گیری1135-2پیشنهادات1175-3-آزمون فرضیه ها119منابع و مأخذ121 فهرست جداول عنوان صفحه جدول 2-1 آثار سیاسی توسعه گردشگری35جدول 3-1 تعداد و درصد روستاهای شهرستان رضوانشهر بر حسب طبقات ارتفاعی51جدول 3-2 میانگین دمای ایستگاه پیلمبرا سانتی گراد58جدول 3-3 داده های حرارتی ایستگاه پیلمبرا درجه سانتیگراد59جدول 3-4 متوسط بارندگی و در صد بارش ایستگاه پیلمبرا میلی متر60جدول 3-5 درصد بارندگی فصلی ایستگاه پیلمبرا61جدول 3-6 میانگین آمار رطوبت نسبی در ایستگاه پیلمبرا-به در صد62جدول 3-7 میانگین درصد رطوبت نسبی هوا در ایستگاه پیلمبرا62جدول 3-8 میانگین سالانه روزهای ابری ایستگاه انزلی63جدول 3-9 میانگین روزهای ابری ماهیانه ایستگاه انزلی64جدول 3-10 میانگین سالانه ساعات آفتابی ایستگاه انزلی65جدول 3-11 میانگین ماهیانه ساعات آفتابی ایستگاه انزلی66جدول 3-12 وضعیت روزهای یخبندان در ایستگاه هواشناسی پلیمبرا67جدول 3-13 میزان فشار ماهانه هوا در بندر انزلی (واحد میلی بار)68جدول 3-14 مشخصات بادهای محلی در منطقه مورد مطالعه:69جدول 3-15 طبقه‏بندی اقلیمی به روش دمارتن70جدول 3-16 ارزیابی منابع آب میلیون متر مکعب77جدول 3-17 تغییرات جمعیت در سالهای 1390-1385 در شهرستان رضوانشهر139082جدول 3-18 تعداد خانواردر سالهای 1385 و1390 شهرستان رضوانشهر83جدول 3-19 بعد خانواردر سالهای 1385 و 1390 درشهرستان رضوانشهر84جدول 3-20 تراکم جمعیت در سالهای 1385 و 1390درشهرستان رضوانشهر85جدول 3-21 ساختار جنسی شهرستان رضوانشهر در سالهای 1390-138586جدول 3-22 تعداد افراد باسواد زن و مرد در شهرستان رضوانشهر87جدول 4-1 اقلیم و آسایش از روش ماهونی94جدول 4-2 ماتریس مربوط به امتیازات و جاذبه های گردشگری شهرستان رضوانشهر110 فهرست نمودارها عنوان صفحه نمودار 3-1 تعداد روستاهای شهرستان رضوانشهر بر حسب طبقات ارتفاعی51نمودار 3-2 میانگین دمای ایستگاه پیلمبرا شهرستان رضوانشهر59نمودار 3-3 متوسط بارندگی ایستگاه پیلمبرا60نمودار 3-4 درصد بارندگی فصلی ایستگاه پیلمبرا61نمودار 3-5 میانگین درصد رطوبت نسبی در ایستگاه پیلمبرا63نمودار 3-6 مقدار ابرناکی سالانه ایستگاه انزلی64نمودار 3-7 میانگین روزهای ابری ماهیانه ایستگاه انزلی64نمودار 3-8 میانگین سالانه ساعات آفتابی ایستگاه انزلی65نمودار 3-9 میانگین ماهیانه ساعات آفتابی ایستگاه انزلی66نمودار 3-10 وضعیت روزهای یخبندان در ایستگاه هواشناسی پلیمبرا67نمودار 3-11 منحنی آمبروترمیک در شهرستان رضوانشهر72نمودار 3-12 تغییرات جمعیت در سالهای 1390-1385 در شهرستان رضوانشهر139082نمودار 3-13 تعداد خانواردر سالهای 1385 و1390 شهرستان رضوانشهر83نمودار 3-14 بعد خانواردر سالهای 1385 و 1390 درشهرستان رضوانشهر84نمودار 3-15 تراکم جمعیت در سالهای 1385 و 1390درشهرستان رضوانشهر85نمودار 3-16 ساختار جنسی شهرستان رضوانشهر در سالهای 1390-138587نمودار 3-17 تعداد افراد باسواد زن و مرد در شهرستان رضوانشهر88 فهرست اشکال عنوان صفحه شکل 3-1 اقلیم نمای دومارتن71شکل 3-2 اقلیم نمای آمبرژه72تصویر شماره 4-1 چشمه90تصویر شماره 4-2 وجود دره های صعب العبور90تصویر شماره 4-3 وجود صخره های سنگی91تصویر شماره 4-4 وجود دره های عمیق با جریان آب دائمی91تصویر شماره 4-5 نمایی از شرایط میکرو کلیمایی در رضوانشهر92تصویر شماره 4-6 جریان آب رودخانه شفارود و استفاده ازهوای پاک و خنک در اطراف آن92تصویر شماره 4-7 مناطق مناسب شهرستان که برای ورزشهای زمستانی93تصویر شماره 4-8 چشم اندازی از جنگل های شفارود شهرستان رضوانشهر94شکل شماره 4-9 اقلیم نمای الگی را در شهرستان رضوانشهر96تصویر شماره 4-10 نمایی از رود خانه شفارود و بستر سیلابی آن97تصویر شماره 4-11 نمایی از تونل شفارود98تصویر شماره 4-12 نمایی از اراضی جلگه ای و ساختمانهای جدید99تصویر شماره 4-13 نمایی از آبشار خجه دره99تصویر شماره 4-14 نمایی از پوشش گیاهی و راه ارتباطی100تصویر شماره 4-15 نمایی ازرودخانه شفارود وگردشگران در بستر101تصویر شماره 4-16 پوشش بکر جنگلی و شاخه های فرعی حوضه ی شفارود101تصویر شماره 4-17 چشم انداز راشستانهای "لمیر" در شمال غرب حوضه(شعماری، 1383)102تصویر شماره 4-18 ییلاق زندانه و مناظر زیبای آن102تصویر شماره 4-19 مرتع منطقه برزکوه103تصویر شماره 4-20 نواحی مرتعی زندانه (شعماری، 1383)103تصویر شماره 4-21 نواحی مرتعی برن(شعماری، 1383).103تصویر شماره 4-22 چشم انداز پوشش مرتعی"دشت دامن" در جنوب غرب شهرستان104تصویر شماره 4-23 دشت دورا ن در ییلاقات شهرستان رضوانشهر104تصویر شماره 4-24 نمایی از ییلاق پارگام در شهرستان رضوانشهر105تصویر شماره 4-25 نمایی از دهستان ییلاقی ارده واقع در شمال غرب شهرستان106تصویر شماره 4-26 آبشار ویسادارنمای بالا وآبشار ویسادارنمای روبرو106تصویر شماره 4-27 نهالستان پیلمبرا در شهرستان رضوانشهر107تصویر شماره 4-28 پارک جنگلی دکتر درستکار در شهرستان رضوانشهر107تصویر شماره 4-29 پارک جنگلی گیسوم در جنگلهای گیسوم108  

 نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال (تصاویر) درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نشان داده می شود ولی در سایت اصلی می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : jahandoc.com   فهرست نقشه ها عنوان صفحه نقشه 1-1 محدوده مورد مطالعه6نقشه 3-1 اداری– سیاسی ، نقاط روستایی و شبکه راههای شهرستان رضوانشهر49نقشه 3-2 توپوگرافی شهرستان رضوانشهر52نقشه 3-3 زمین شناسی شهرستان رضوانشهر57نقشه 3-4 خاک شهرستان رضوانشهر75نقشه 3-5 شبکه آب شهرستان رضوانشهر78نقشه 3-6 پوشش گیاهی شهرستان رضوانشهر81چکیده امروزه با رشد فزاینده جمعیت و آلودگی شهرها مناطق طبیعی با محیط پاک و آرام، پذیرای حجم عظیمی از مسافرانی می باشد که جهت گذران اوقات فراعت از خانه هایشان بیرون می آیند. شهرستان رضوانشهر در غرب استان گیلان دارای جاذبه های اکوتوریستی و توریستی فراوانی است، این شهرستان به دلیل نزدیکی به جاده سراسری انزلی – آستارا و مناطق جنگلی و بکروکوههای سر سبز همیشه مورد توجه گردشگران داخلی و غیر استانی می باشد. روش تحقیق در این پژوهش بنیادی و بصورت توصیفی و تحلیلی با استفاده از روش پتانسیل گردشگری (Ep) بوده و روش گردآوری اطلاعات بصورت کتابخانه ای، اسنادی و میدانی می باشد نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که در شهرستان رضوانشهر جاذبه های گردشگری فراوانی بوده که اکثریت آنها بدرستی معرفی و شناسایی نشده و براین اساس از نظر امکانات رفاهی و خدماتی محروم می باشند. با توجه به روشEp از بین جاذبه های گردشگری در شهرستان رضوانشهر بیشترین مولفه را پارک جنگلی دکتر درستکار دارابوده که با دارابودن 10 شاخص از 11 شاخص بدست آمده از مولفه های پنج گانه فوق می باشد. این پارک دارای 10 امتیازمثبت و یک امتیاز منفی بوده و ضریبEp یا پتانسیل گردشگری در این جاذبه 10 می باشد و رتبه اول را در این روش دارد. و پس از آن پارک جنگلی گیسوم و نهالستان پیلمبرا با 9 امتیاز مثبت و 2 امتیاز منفی در رتبه یا سطح 2 قرارگرفته اند ضریب Ep یا پتانسیل گردشگری در این جاذبه ها 5/4 می باشد. مناطقی مانند دشت دورا، ییلاقات ارده. پارگام، رودخانه شفارود، پل تاریخی پونل با 8 امتیاز در سطح یا رتبه 3 قرار گرفته و ضریب Ep یا پتانسیل گردشگری در این جاذبه ها 67/2 می باشد. پس از آن اسپیه مزگت با 7 امتیاز در رتبه یا سطح 4 قرار دارد، ضریبEp یا پتانسیل گردشگری در این جاذبه 75/1 می باشد. در نهایت منطقه حفاظت شده قرقاول با 5 امتیاز در رتبه یا سطح 5 بوده که ضریبEp یا پتانسیل گردشگری در این جاذبه 83/0 می‎باشد و آبشار ویسه دار با تمام جذابیتهای دیدنی خود بدلیل عدم امکانات مناسب و بی توجهی مسئولین با 4 امتیاز کمترین رتبه را در سطح شهرستان دارا بوده و ضریب Ep یا پتانسیل گردشگری در این جاذبه 57/0 می‎باشد. از نظر مجموع امتیازات در جاذبه های شهرستان رضوانشهر 76 امتیاز مثبت و 34 امتیاز منفی وجود داشته ضریب Ep یا پتانسیل گردشگری در شهرستان رضوانشهر 23/2 می باشد. واژگان کلیدی: توریسم، اکوتوریسم، روش Ep، شهرستان رضوانشهر، استان گیلان 258508584201000 مقدمهیکی از ارکان صنعت گردشگری وجود جاذبه های گردشگری بویژه جاذبه های طبیعی است که سرمایه اولیه صنعت گردشگری را تشکیل می دهند. دریاها، جنگلها، مراتع، کوهها، دره ها، آبشارها، معادن، چشمه‎ها از جمله جاذبه ها ی اکوتوریستی می با شند. کشور ایران با توجه به گوناگونی شرایط جغرافیایی و طبیعی و اقلیم، یکی از کشور های منحصر به فرد دنیا در زمینه ی ارائه چهره های گوناگون در بخش اکوتوریسم و توریسم است. استان گیلا ن با مناظر دل انگیز طبیعی، کوه، دریا، جنگل، مرتع، سواحل زیبا ، آبشار ها، مزارع برنج، باغات چای و مرکبات وغیره نیز ازجمله استانهایی است که همیشه طبیعت گردان را به سوی خود جذب کرده و از نظر اشکال مختلف اکوتوریسم از قابلیت بالایی برخوردار است. شهرستان رضوانشهر با دارا بودن اقلیم، خاک، پوشش گیاهی، ساحل، دریا، کوهستان، باغات سرسبز، استخرهای طبیعی (تالاب )، آثار تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی همیشه مقصد خوبی برای مسافرین بومی استان و غیر بومی می باشد. هدف از این پایان نامه سطح بندی نظام گردشگری روستایی در شهرستان رضوانشهر با بهره گیری از مدل EP بوده و بر این اساس شامل پنج فصل به قرار زیر می باشد: فصل اول: کلیات تحقیق فصل دوم : مرور منابع ، ادبیات و پیشینه تحقیق فصل سوم : روش اجرای تحقیق ، مواد وروش فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها ویافته های تحقیق فصل پنجم : بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات میباشد. centercenterفصل اول کلیات تحقیق 00فصل اول کلیات تحقیق 243332040640000 1-1 بیان مسئله امروزه وجود پتانسیل‏های عظیم تاریخی و حتی طبیعی در ایران، این کشور را به یکی از جذاب‏ترین مناطق گردشگری دنیا بدل نموده است ولیکن با توجه به مشکلات موجود نظیر پندارهای غلط برخی گردشگران خارجی درباره ایران برخی مشکلات دست و پاگیر اداری در سیر ورود گردشگر و غیره باعث گردیده است تا از یکسو به این مشکلات بر کمیت و کیفیت صنعت گردشگری تأثیر سوء داشته باشد و از سوی دیگر امر گردشگری در کشور آن طور که شایسته است جدی تلقی نگردد. لذا به نظر می‏رسد جهت پیشرفت در این زمینه، به خصوص در بخش منابع طبیعی صنعت گردشگری ایران باید : « به شیوه‏ای منسجم، کنترل شده و پایدار بر مبنای برنامه‏ریزی مؤثر، توسعه یافته و اداره گردد. به این ترتیب توریسم منافع قابل ملاحظه‏ی اقتصادی را بدون ایجاد مشکلات جدی اجتماعی و زیست محیطی برای ایران در پی خواهد داشت و علاوه بر این، منافع توریسم برای استفاده آتی حفظ می‏گردد. استان گیلان با دارابودن شرایط جغرافیایی منحصر به فرد خود همچون دریا، ساحل، جلگه، کوهستان و غیره همیشه مورد توجه افراد غیربومی و خارجی بوده و این استان علیرغم کاستی های دیگر از این نظر چون نگینی درخشان چشم هر بیننده ای را به خود جذب می کند. شهرستان رضوانشهر در غرب گیلان یکی از شهرستانهایی است که در مختصات جغرافیایی21 40 48 تا 7 13 49 طول شرقی و 27 25 37 تا 34 40 37 عرض شمالی قرار دارد. این شهرستان دارای دو بخش به نامهای پره سر و مرکزی و 4 دهستان به نامهای دیناچال، ییلاقی ارده، خوشابر، ‌گیل دولاب می باشد. مساحت این شهرستان 3/770 کیلومتر مربع و جمعیت آن بر اساس آمار سال 1385 به تعداد 64574 نفر بوده که از این تعداد 20346 نفر را جمعیت شهری و 44228 نفر را جمعیت روستایی تشکیل می دهد. این شهرستان با دارا بودن روستاها و ییلاقات زیبا همچون روشنده، چروده، دوران و غیره همیشه مورد توجه دیگران قرار گرفته و به نوعی در سالهای اخیر صنعت گردشگری در آن شکوفا گشته است. این شهرستان از جمله نقاطی است که از توانمندیهای محیطی و اقتصادی بالایی برخوردار است و با شناسایی این توانها می‎توان راهبردهایی را در جهت توسعه صنعت گردشگری شهرستان ارایه داد. در کنار توانهای طبیعی موجود از قبیل منابع آب، زمین، خاک، جنگل، دامها و حیات وحش، شناخت از جمعیت شهرستان و فعالیتهایی که بر روی محیط طبیعی انجام می دهند، بسیار موثر بوده چون فعالیتهای انسانی در محیطی طبیعی تنگناهها و مشکلاتی را به وجود آورده که در این شهرستان بدون شناخت دقیق و صحیح این تنگناههاو برنامه ریزی صحیح نسبت به رفع این مشکلات نمی توان به راهبردهای صحیح توسعه دست یافت. این تحقیق با توجه به شرایط فوق درنظر دارد تا نظام گردشگری روستایی را در این شهرستان با استفاده از مدل EP سطح بندی نماید 1-2 سوال تحقیق آیا درشهرستان رضوانشهر گردشگری روستایی توسعه یافته است؟ سطح بندی نظام گردشگری روستایی در شهرستان رضوانشهر به چه صورت است؟ 1-3 اهمیت و ضرورت تحقیقجاذبه های گردشگری شهرستان رضوانشهر دارای جنبه های زیبا شناختی ، گردشگری ،تاریخی ، فرهنگی و بعضا تقدس گونه می باشند.به همین دلیل در طول تاریخ مورد توجه شهروندان استانی و شهرستانی و مسافران وگردشگران داخلی و خارجی بوده و هستند.از اینرو سطح بندی و بررسی دقیق این گونه چشم اندازها بسیار با اهمیت است.چرا که ارزیابی و سطح بندی سیستم های گردشگری از یک سو به گردشگران در انتخاب سایت های گردشگری و در نتیجه رضایتمندیشان کمک می کند و از سوی دیگر مدیران نیز می توانند درک بهترو صحیح تری از چگونگی برخورد با اینگونه محیط ها به دست آورند1-4 اهداف تحقیق سطح بندی نظام گردشگری روستایی در شهرستان رضوانشهر شناسایی و معرفی روستاهای توسعه یافته از نظر گردشگری ارائه راهکار های لازم جهت توسعه بیشتر مناطق و سایر مناطق توسعه نیافته تحلیل سطح بندی توسعه گردشگری شهرستان 1-5 فرضیه به نظرمی رسد درشهرستان رضوانشهر گردشگری روستایی توسعه یافته است. توسعه نظام گردشگری روستایی در شهرستان رضوانشهر مناسب است. 1-6 قلمرو تحقیقشهرستان رضوانشهر در مختصات جغرافیایی21 40 48 تا 7 13 49 طول شرقی و 27 25 37 تا 34 40 37 عرض شمالی قرار دارد. این شهرستان دارای دو بخش به نامهای پره سر و مرکزی و 4 دهستان به نامهای دیناچال، ییلاقی ارده، خوشابر، ‌گیل دولاب می باشد. مساحت این شهرستان 3/770 کیلومتر مربع و جمعیت آن بر اساس آمار سال 1385 به تعداد 64574 نفر بوده که از این تعداد 20346 نفر را جمعیت شهری و 44228 نفر را جمعیت روستایی تشکیل می دهد. این شهرستان از شمال به شهرستان تالش، از جنوب به شهرستان ماسال و صومعه سرا، ‌از شرق و جنوب شرق به شهرستان بندر انزلی و دریای خزر و از غرب به استان اردبیل محدود می شود( سالنامه آماری استان گیلان، 1387). نقشه 1-1 محدوده مورد مطالعه1-7 محدویت های تحقیق هر تحقیقی مشکلات مخصوص به خود را دارد. یکی از محدودیتهای مهم تحقیق حاضر جدید بودن موضوع مورد مطالعه می باشد، چون در این ارتباط خیلی کم کار شده است. کمبود اطلاعات مرتبط با عنوان فوق، عدم توانایی و تطبیق نمودن درجات سطح بندی در کشور، استان با کشورهای پیشرفته، صعب العبور بودن برخی مناطق و عدم دسترسی جهت مظالعات میدانی 1-8 واژه ها و مفاهیمتوریسم: در سال 1963 کنفرانس جهانی توریسم در شهر رم واژه توریسم را به شرح ذیل تعریف نمود: توریست کسی است که به طور موقت مسافرت می کند و در کشور مورد علاقه خود حداقل 24 ساعت اقامت می نماید. در ضمن هدف از مسافرت خود را استفاده از تعطیلات، تامین سلامتی، مطالعه و تحقیق، موارد مذهبی و ورزشی، تجارت و امور بازرگانی، مسائل خانوادگی، ماموریت، شرکت در کنفرانسها و غیره می داند (منشی زاده، 1376، ص 12). - روستا ــ روستا به مجموعه یک یا چند مکان و اراضی به هم پیوسته ( اعم از کشاورزی و غیر کشاورزی) گفته می شود که خارج از محدوده ی شهرها واقع شود، دارای محدوده ی ثبتی و یا عرفی مستقل باشد. ــ روستا مبدا تقسیمات کشوری است که از لحاظ زیستی (وضع طبیعی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی) همگن بوده، اکثریت ساکنان واقعی آن – به طور مستقیم و غیر مستقیم – به یکی از فعالیتهای زراعی، دامداری، باغداری و به طور اعم صنایع دستی و صید یا ترکیبی از این فعالیتها اشتغال داشته باشند در عرف به عنوان ده، آبادی، دهکده یا قریه نامیده می شود (پاپلی یزدی و ابراهیمی، 1381، ص 22). گردشگری روستایی لین(lane،1994) گردشگری روستایی را چنین تعریف می کند: فعالیتهای توریستی که در روستا صورت می‎گیرد. ولی حتی این عبارت ساده ابهامات زیادی در بردارد بطور مثال خود تعریف گردشگری متفاوت است و در مورد روستا تفاوتی که بین فعالیتهای گردشگری، مثل اوقات فراغت یا ورزش وجود دارد. را خدشه دار می سازد. به همین ترتیب تعریف روستا یا مناطق روستایی نیز دشوار است (جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص8). مدل: نمونه، سر مشق، طرح و الگو، الگو گرفتن ( فرهنگ فارسی عمید ) مدل جغرافیایی : مدل جغرافیایی به مجموعه آنچه که آموزش یک مفهوم جغرافیایی را ساده می کند و در تفهیم یک موضوع پیچیده جغرافیایی کمک می کند یا یک نظریه یا فرضیه جغرافیایی تجزیه شده را اثبات می کند مدل جغرافیایی می گویند. سطح بندی درجه بندی و دادن امتیاز به یک موضوع چه انسانی و چه طبیعی را می توان تحت عنوان سطح بندی آن موضوع بیان نمود. مدل EP یک مدل سطح بندی در صنعت گردشگری و غیره بوده که براساس آن می توان با در نظر گرفتن (پنج مؤلفه) برای ارزیابی وسطح بندی جاذبه های تاریخی و طبیعی در یک منطقه به مطالعه پرداخت که پنج مؤلفه فوق عبارتند از: جذابیت های پیرامونی، امکانات رفاهی، خدمات فرهنگی، دسترسی و اجتماعات محلی می باشد. 2499995864425500centercenterفصل دوم مرور منابع ،ادبیات و پیشینه تحقیق 00فصل دوم مرور منابع ،ادبیات و پیشینه تحقیق 2-1 توریسم و گردشگریگردشگری معادل فارسی و کاملاً دقیق واژه Tourism در زبانهای انگلیسی، فرانسه و آلمانی است که بصورت مصطلح در زبان فارسی بصورت جهانگردی ترجمه شده است. ریشه این واژه از اصطلاحTornus یونانی و لاتین گرفته شده که یکی از معانی آن گردش کردن و یا گشتن است و با پسوند Ism یا گری بصورت اسم مصدر Tourism یا گردشگری در آمده‏است. اصطلاح “ توریست“ از قرن نوزدهم معمول شده است. در آن زمان اشراف زادگان فرانسوی می بایست برای تکمیل تحصیلات و کسب تجربه های لازم زندگی، اقدام به مسافرت می نمودند. این جوانان در آن زمان توریست نامیده می شدند و بعد ها در فرانسه این اصطلاح در مورد کسانی به کار می رفت که برای سرگرمی، وقت گذرانی و گردش به فرانسه سفر می کردند و بعداً با تعمیم بیشتر به کسانی اطلاق می شد که اصولاً به این منظور به سفر می رفتند. کم کم کلمه توریسم به بعضی زبانهای دیگر نیز وارد شد و از آن واژه توریسم به وجود آمد. از همان زمان توریسم به بعضی از مسافرت ها مسافرینی گفته می شود که هدف آنها استراحت و گردش و سرگرمی و آشنایی با مردم بود و نه کسب درآمد و اشتغال به کار. در زبان فارسی کلمه ”سیاح” در گذشته به کسانی گفته می شد که با هدف و منظور شخصی دست به سفر می زدند؛ مانند ناصر خسرو و سعدی، و این واژه در زبان فارسی تا نیمه اول قرن بیستم در معنی فوق بکار می رفت تا آنکه دو واژه جهانگرد و جهانگردی جای آن را گرفت. واژه جهانگردی به این سبب که در معنی خود عبور از مرز های سیاسی و سفر به دیگر کشورها را تداعی می کند، نمی توان معنی کامل توریسم را ادا نماید. زیرا توریستها به دو گروه خارجی و توریستهای داخلی تقسیم می شوند. که واژه جهانگرد بیشتر در تعریف توریستهای خارجی کاربرد دارد. در صورتی که توریستهای داخلی نیز باید در واژه گزینی فارسی کلمه توریست گنجانده شود. از این رو واژه ”گردشگر” رساتر از واژه جهانگرد بوده و گویای اصلاح توریست می باشد. جهانگردی: عبارتست از مجموعه فعالیتهای افرادی که به مکانهای خارج از محل زندگی و کار خود به قصد تفریح و استراحت و انجام امور دیگر مسافرت می کنند و بیش از یکسال متوالی در آن مکان نمی‎مانند (منشی زاده، 1376، ص43). 2-2 تعریف اصطلاحات توریسمدر شناخت توریست یا گردشگر تعاریف مختلفی از سوی سازمان‏ها و افراد مختلف ارائه شده است که به بخشی از آنها اشاره می‏گردد. واژه «توریسم» به مجموعه مسافرت‏هایی گفته می‏شود که بین مبدأ و مقصدی با انگیزه‏های استراحتی، تفریحی، تفرجی، ورزشی، دیداری، تجاری، فرهنگی و یا گذران اوقات فراغت انجام می‏گیرد و در آن شخص توریست در مقصد اشتغال و اقامت دائم ندارد. در سال 1925 کمیته مخصوص آمارگیری مجمع ملل افراد زیر را توریست شناخت: 1 - کسانی که برای تفریح و دلایل شخصی با مقاصد پزشکی و درمانی سفر می‏کنند. 2- کسانی که برای شرکت در کنفرانس‏ها، نمایشگاهها، مراسم مذهبی، مسابقات ورزشی و از این قبیل به کشورهای دیگر سفر می‏کنند. 3 - کسانی که به منظور بازاریابی و امور بازرگانی مسافرت می‏کنند. 4 - افرادی که با کشتی مسافرت می‏کنند و در بندری در مسیر راه تا 24 ساعت اقامت می‏نمایند. در سال 1937 نیز کمیته ویژه‏ای در رم جهت بررسی پاره‏ای از مسائل صنعت توریسم تشکیل گردید و تعریفی به این شرح از توریست ارائه داد: «افرادی که در یک دوره 24 ساعته یا بیشتر به یک کشور خارجی سفر می‏کنند توریست خوانده می‏شوند» این کمیته مسافرت‏های زیر را به عنوان حرکت‏های توریستی به شمار آورد: 1 - افرادی که جهت خوش‏گذرانی، دلایل شخصی ویا مسائل بهداشتی به مسافرت می‏روند. 2 - افرادی که برای شرکت در کنفرانس‏ها مسافرت می‏کنند. 3 - افرادی که جهت انجام کارهای بازرگانی مسافرت می‏کنند. 4 - افرادی که به یک گردش دریایی می‏روند. براساس‏تعریفی از سازمان ملل که بنا بر پیشنهاد کنفرانس بین‏المللی جهانگردی آن سازمان دررم ارائه گردید؛« توریست یا بازدیدکننده‏موقت‏کسی‏است‏که به منظور تفریح، استراحت، گذران تعطیلات، بازدید از نقاط دیدنی، انجام امورپزشکی، درمانی ومعالجه، تجارت، ورزش، زیارت، دیداراز خانواده، مأموریت و شرکت در کنفرانس‏ها به کشوری غیر از کشور خود سفر می‏کند؛ مشروط بر اینکه حداقل مدت اقامت او از 24 ساعت کمتر و از 3 ماه بیشتر نبوده و کسب شغل و پیشه هم مد نظر نباشد. » براساس تعریف فوق گردشگری داخلی درقالب صنعت توریسم قرار نگرفته وصرفاً به گردشگرانی که از دیگر کشورها وارد یک کشور می‏گردند اصطلاح توریست اطلاق می‏شود. بنا به تعریفی دیگر : « عامل توریستی یا جهانگردی کسی است که عمل جهانگردی را انجام می‏دهد و به سه دسته تقسیم می‏شود: توریست‏هایی که از خارج وارد کشور می‏شوند. توریست‏هایی که از کشور خود به کشور دیگر مسافرت میکنند. توریست‏هایی که مقیم کشور خود هستند و در داخل کشورشان مسافرت می‏کنند. انگیزه اینگونه افراد از مسافرت، تفریح، معالجه، تجارت، تحقیق، زیارت، مأموریت و نظایر آن است » مرکز آمار ایران به منظور تفکیک توریسم از غیر توریسم، تعریف زیر را از توریسم ارائه داده است: «توریست شخصی است که به کشور یا شهری غیر از محیط زیست عادی خود برای مدتی که کمتر از 24 ساعت و بیشتر از یکسال نباشدسفر کند و قصد او از سفر، تفریح، استراحت، ورزش، دیدار اقوام و دوستان، مأموریت شرکت در سمینار، کنفرانس یا اجلاس، معالجه، مطالعه و تحقیق و یا فعالیت مذهبی باشد». مرکز فوق در تعریف غیر توریست نیز آورده است : « غیر توریست کسی است که کشور محل دائمی اقامت خود را به قصد اشتغال، اقامت دائم، پناهندگی، تحصیل، مأموریت در نمایندگی‎های سیاسی خارج از کشور ترک نماید.» در جمع‏بندی تعاریف ارائه شده برای توریست یا گردشگر و به منظور تعریفی جامع از این واژه که در برگیرنده تمامی فعالیت‏های بخش گردشگری (اعم از داخلی و خارجی) باشد، می‏توان تعریف زیر را از واژه توریست یا گردشگر ارائه نمود: «توریست یا گردشگر به کسی اطلاق می‏گردد به منظوری غیر از اشتغال یا اقامت دائم به مقصدی مسافرت نموده و حداقل یک شب و حداکثر یک سال را در مقصد اقامت نماید و برای هزینه اقامت و فعالیت‏های گردشگری خود هیچگونه درآمدی در مقصد مورد نظر نداشته باشد.» در این تعریف هیچ تفاوتی بین توریست داخلی و توریست خارجی وجود نداشته و به هر دو گروه به یک چشم نگریسته شده است. کما این که در بسیاری از مباحث مربوط به بخش توریست و یا صنعت توریسم، منظور از توریست، افرادی است که از دیگر کشورها به یک کشور وارد می‏شوند و به واسطه ارزآوری خود از اهمیت شایان توجهی برخوردار هستند (منشی زاده، 1376، ص44). 2-3 طبقه‏بندی انواع توریسمتوریسم دارای انواع مختلفی بوده که براساس عوامل متعدد می‏توان تقسیم‏بندی‏هایی را برای آن قائل شد. مهمترین عواملی که می‏توان براساس آن انواع مختلفی از توریسم را تعریف و طبقه‏بندی نمود عبارتند از: الف – از نظر زمانی فعالیت‏های گردشگری را به شکل کوتاه مدت (کمتر از یک روز)، میان مدت (یک تا سه روز ) و درازمدت (بیش از سه روز) از یکدیگر تفکیک می‏کند. ب – از نظر مکانی گردشگری را به صورت فعالیت‏های گردشگری در حوزه نزدیک، حوزه میانی و حوزه خارج یا دور تقسیم‏بندی می‏کند. پ – از نظر تابعیت گردشگران ‏به دو گروه گردشگران خارجی و بین‏المللی و گردشگران داخلی تقسیم می‏گردد. ت – از لحاظ انگیزه سفر براساس آن گردشگری با انگیزه‏های استراحتی، تفریحی، درمانی، زیارتی، فرهنگی، اقتصادی، ورزشی و. . . از یکدیگر تفکیک می‏شوند. ث – از نظر فصل گردشگری موسم گردشگری را براساس فصول مختلف سال طبقه‏بندی می‏گردد. در این طبقه‏بندی دو فصل تابستان و زمستان از اهمیت بالاتری نسبت به فصول بهار و پاییز می‏یابند. د – از نظر شکل و سازمان‏دهی سفر مانند سفرهای انفرادی، گروهی، خانوادگی و. . . که ترکیب گردشگری را تعیین می‏کند. ز – از نظر وسیله نقلیه مورد استفاده براساس نوع وسیله نقلیه مورد استفاده برای انجام سفر طبقه‏بندی می‏شود. و – از لحاظ نوع و محل اقامت گردشگران را براساس نوع و محل اقامت، هم از نظر کیفی و هم کمی طبقه‏بندی می‏کند. مانند گردشگران مقیـم هتل‏ها، مهمانپذیـرها، خانه‎های ویلایی و یا پانسیون‏های خانگی، کمپینگ و. . . . 2-4 اشکال عمده توریسممکان دربخش گردشگری از اهمیت بسیار زیادی به لحاظ پیدایش شیوه‏های متعدد گردشگری برخوردار است. عامل مکان به لحاظ گستره جغرافیایی و تنوع پدیده‏های جاذب توریسم، نقش اصلی را در ایجاد انگیزه‏های سفر نیز ایجاد می‏نماید. براساس انگیزه و اهداف توریست‏ها از مسافرت که ناشی از عامل مکان است را می‏توان به سه گروه عمده زیر طبقه‏بندی نمود: توریسم فرهنگی، تاریخی و یادمانی توریسم طبیعت یا اکوتوریسم توریسم بازرگانی و تجاری هر یک از گروه‏های یاد شده به زیر گروههایی تقسیم می‏شوند که به لحاظ مهم بودن گروه توریسم طبیعت یا اکوتوریسم فقط به انواع آنها پرداخته می‏شود. 2-4-1 توریسم طبیعت یا اکوتوریسم توریسم طبیعت یا اکوتوریسم نیز از مهمترین جاذبه‏های بخش گردشگری است و سالانه میلیون‏ها نفر به منظور دیدار از مناطق خوش آب و هوا و یا خوش منظره، تمدد اعصاب و استراحت، استفاده از آبهای معدنی و درمانی، تفریح ، هیجان، ماجراجویی، ورزش و غیره جذب توریسم طبیعت و یا اکوتوریسم می‏شوند. اکوتوریسم به بخش‏های بسیار زیادی تقسیم می‏گردد که به برخی از آنها اشاره می‏گردد: 2-4-1-1 توریسم اقلیمی (کلیماتوریسم)آب و هوا به عنوان یکی از مهمترین عوامل شکل‏دهنده توریسم قلمداد می‏گردد و مراکز تفریحی و توریستی موجود، چه در گذشته و چه در حال حاضر موجودیت و ارزش‏های خود را مرهون عوامل متعدد به ویژه آب و هوای مناسب و ملایم می‏دانند. آب و هوا و تنوع اقلیمی یکی از مهمترین جاذبه‏های توریستی است که بخش قابل توجهی از گردشگران را به منظور استفاده از آب و هوای گرمتر و یا خنکتر از محل اقامت خود، به انجام خود، به انجام مسافرت توریستی ترغیب می‏نماید. هوای آلوده شهرهای جامعه صنعتی به ویژه در فصل تابستان جمعیت شهر را به فرار و گریز از شهر وا می دارد و به موازات استحکام زیربنای اقتصادی خانواده‏ها، حرکت انسانها در افق‏های دورتر و در سینه کوهستان‏ها یا پهنه آبها انجام می‏گیرد. به طورکلی کسی مایل به مسافرت تابستانی به محلی نیست که هوای محل اقامتش باشد. از این رو مناطق ییلاقی و کوهپایه‏ای و سواحل، مکان‏های مناسبی برای مسافرت تابستانی به شمار می‏روند. 2-4-1-2 توریسم ساحلی از فضاهای پاک و نیالوده‏ای که جمعیت گردشگران را به سوی خود می‏خواند، مناطق ساحلی و شهرهای دریاکنار است. پلاژهای وسیع کناره دریا با شن نرم و هوای مساعد و داشتن پناهگاه‏هایی مصون از تعرض امواج دریا و باد، میکروکلیمای مناسبی برای بهره‏برداری‏های توریستی است، تا جایی که شهرسازی کناره دریاها در طول ده‏ها کیلومتر ساحل، امروزه شکل تعمیم یافته‏ای به خود گرفته است. این پلاژها به شرط پیوند با جنگل و پارک و کوهستان از قدرت جاذبه خاصی بهره‏مند می‏گردند. سواحل دریا، به ویژه در فصل شنا و ماهیگیری از جاذبه‏های مهم گردشگری در جهان است که تفریح، هیجان و احیاناً قابلیتهای درمانی (ماسه‏های ساحلی و یا لجن‏های دریایی و دریاچه‏ای) انگیزه اصلی سفر را به وجود می‏آورد. سواحل نزدیک به بندرگاه‏های تجاری و بازرگانی به واسطه داشتن بازارهای کالاهای وارداتی و عمدتاً ارزان قیمت بر جاذبه‏های گردشگری این گونه شهرها افزوده و توریست‏های بیشتری را به خود جذب می‏نماید. رونق ورزش‏های آبی و نشاط و هیجان ناشی از آن در صورت وجود امکانات، از دیگر جاذبه‏های توریسم ساحلی است. ورزش‏هایی مانند اسکی روی آب، قایقرانی، موج‏سواری، جت‏اسکی و. . . را می‏توان از جمله موارد جذب گردشگر در مناطق ساحلی بشمار آورد. 2-4-1-3 توریسم کوهستان و برف شهرها کوه‏های مهم و معروف را می‏توان از جمله موارد مورد توجه اکوتوریسم به شمار آورد که هم به لحاظ ورزشی و هم از لحاظ تفریحی مورد توجه توریست‏ها قرار می‏گیرد. وجود امکانات دسترسی به منطقه پایکوهی و امکان استقرار موقت در اقامتگاه‏های نزدیک به قله، می‏تواند بر رونق توریسم کوهستان بیافزاید. گرچه فعالیت برف شهرهای کوتاه مدت، و توریسم کوهستان فصلی است ولی به مقتضای نوع فعالیت، تجهیزات ویژه‏ای را چون تله‏اسکی برای صعود بر کوهستان را می‏طلبد و با ایجاد امکاناتی نظیر پیست‏های اسکی میتوان دوره گردشگری را در این گونه شهرها از حالت فصلی خارج نموده و به یک جریان عادی توریسم تبدیل نمود که در فصول گرم به منظور کوهنوردی و صخره‏نوردی در فصول سرد به منظور اسکی روی برف، گردشگران را به سوی خود فرا می‏خواند. 2-4-1-4 توریسم جنگلجنگل‏ها وپارک‏های جنگلی نیز از جمله جاذبه‏های اصلی بخش توریسم به حساب می‏آیند. اینگونه مناطق معمولاًُ به لحاظ زیست بوم‏های گیاهی و جانوری هم از سوی محققین و پژوهشگران و هم از سوی توریست‏هایی که عادی مورد توجه قرار گرفته و در صورت وجود امکاناتی از قبیل اقامتگاه‏ها، مراکز ارائه خدمات، کمپینگ و. . . به یکی از مهمترین کانون‏های جذب گردشگر تبدیل می‏گردند. 2-4-1-5 توریسم کویر و بیابان کویرها و بیابانها علی‏رغم اینکه در نگاه اول یک منطقه خشک و خالی از سکنه را در ذهن تداعی می‏نمایند، اما یکی از جاذبه‏های توریستی به حساب می‏آیند و در صورتی که بتوان اقدام به ایجاد امکانات خدمات توریستی و مراکز اقامتی مناسب در مناطق کویری و بیابانی مبادرت نمود، اینگونه مناطق نیز می‏توانند در جذب گردشگران نقش مهمی را ایفا نمایند. 2-4-1-6 توریسم آبهای معدنی و آبهای گرمآبهایی که بر اثر شکست و یا لغزش زمین و معمولاً در کنار کوه‏های آتشفشانی از اعماق زمین بیرون می‏جهند، به سبب داشتن اجزاء رادیو اکتیو، گوگرد و املاح معدنی گوناگون، جنبه درمانی داشته و در دورانی که هنوز صنعت داروسازی به مانند امروز توسعه نیافته بود، آبهای معدنی، گروههای مرفه طبقات اجتماعی را برای درمان به سوی خود جلب می‏کرد. وسایل ارتباطی به حرکت موجی تمام طبقات اجتماعی به سوی آبهای گرم معدنی منتهی شد و در کنار آبها مراکز اولیه شهرها تکوین یافت و برخی از آنها امروزه به عنوان یک شهر توریستی معروف در جهان تبدیل شده است. 2-4-1-7 توریسم درمانی این نوع شامل افراد و گروههایی هستند که برای استفاده از تغییر آب و هوا (با هدف پزشکی و درمانی)، استفاده از آبهای معدنی، گذران دوران نقاهت، معالجه و نظایر آن اقدام به مسافرت می‏کنند. 2-4-1-8 توریسم ورزشیهر نوع مسافرتی که به منظور فعالیتهای ورزشی باشد، جهانگردی ورزشی نامیده می‏شود، مانند اسکی، پیاده‏روی، کوهپیمایی، کوهنوردی، دوچرخه‏سواری، شکار، شنا، قایقرانی، شرکت در مسابقات ورزشی و تماشای مسابقات و امثال آن، اینگونه مسافرتها ممکن است به صورت انفرادی و یا دسته‏جمعی صورت گیرد (رحیمپور، 1384، ص37). 2-5 گردشگری روستاییبا توجه به اهمیت گردشگری روستایی به عنوان یک فعالیت گسترده گردشگری و تاکید روزافزون به آن در سیاستهای توسعه محلی و منطقه ای بدیهی است که تعریف مشترک و قابل قبولی از گردشگری روستایی را از سایر بخشهای گردشگری جدا می کند. در نظر اول ممکن است تعریف گردشگری روستایی آسان به نظر برسد. لین(lane،1994) گردشگری روستایی را چنین تعریف می کند: فعالیتهای توریستی که در روستا صورت می گیرد. ولی حتی این عبارت ساده ابهامات زیادی در بردارد بطور مثال خود تعریف گردشگری متفاوت است و در مورد روستا تفاوتی که بین فعالیتهای گردشگری، مثل اوقات فراغت یا ورزش وجود دارد. را خدشه دار می سازد. به همین ترتیب تعریف روستا یا مناطق روستایی نیز دشوار است. عباراتی که غالبا جایگزین گردشگری روستایی می شوند از قبیل گردشگری بومی و گردشگری طبیعت مشکلات بیشتری را ایجاد می کنند. برخی اوقات این بدین معناست که گردشگری روستایی با فعالیتها یا مکانهای ویژه مانند گردشگری کشاورزی یکسان شمرده می شود. حال آنکه در موارد دیگر گردشگری روستایی به عنوان وسیله ای برای توصیف کلی و همه جانبه توسعه گردشگری بکار گرفته می‎شود.در سال 1986 کمسیون جامعه اروپایی گردشگری روستایی را اینگونه تعریف کرد توریسم روستایی تنها شامل گردشگری کشاورزی نیست. بلکه همه فعالیتهای گردشگری در مناطق روستایی را در برمی گیرد. تلاش برای شناسایی همه فعالیتهای گردشگری چیز زیادی را عاید نمی کند(جولیا شارپلی، ترجمه منشی‎زاده و نصیری، 1380، ص8). 2-5-1 محدوده گردشگری روستاییدیدار کنندگان از روستا ها به فعالیتهای مختلفی روی می آورند. برخی از این فعالیتها مانند پیاده روی یا اسب سواری از بخشهای گردشگری هستند. در حالیکه سایر فعالیتهایی که در اوقات فراغت انجام می شوند نوعی ورزش محسوب می گردند. بطور مثال کوه نوردی، غارنوردی، تماشای مسابقه های ورزشی در روستا یا حتی رفتن به یک رستوران روستایی در مرتبه دوم اولویت قرار می گیرند. درعین حال هر نوع گردشگری که در روستا صورت می گیرد. حالت سنتی روستا را نداردو نوع توسعه یافته گردشگری خواهد بود مانند پارکهای تفریحی با موضوعات و سبکهای خاص که به کلی با محیط زیست روستایی ناهماهنگ هستند. بنابراین در ابتدا می توان گفت که محدوده گردشگری روستایی و فعالیتهای آن از برخی جهات محدود شده‎اند. آنها بوسیله عواملی چون مدت اقامت، طول سفر، نوع فعالیت، وسایل و محل اقامت و تصوری که هرکس از گردشگری روستایی داردمحدود شده اند. با این حال اگر تعریفی کلی از توریسم روستایی ارائه شود محدوده گردشگری روستایی هم وسیع تر خواهد شد. با این حال محدوده گردشگری روستایی در فهرستی که توسط اتحادیه اروپا ارائه شد. 1-گشت و گذارگردش در جاده های فرعی و طولانی کوهستانی و پارکهای طبیعی روستا، اسب سواری، سفر در کاروانها و ارابه کولیها، مسافرت با وسایل نقلیه موتوری (راندن در جاده های روستایی، راندن ماشین های کشاورزی، اتومبیل رانی)، دوچرخه سواری، قاطر سواری، اسکی در روستا. 2-فعالیتهای آبیماهیگیری، شنا، مسافرت در رودخانه (بوسیله قایق های خانه مانندو قایق های کوچک، کرجی)، قایق رانی با قایق های پارویی و کلک، موج سواری روی آب، مسابقه قایقرانی، کشتی رانی، انواع دیگر وسایل آبی. 3-فعالیتهای هواییهواپیمای سبک وزن، گلایدر دستی و هواپیمای بسیار سبک وزن، بالونهای هوای گرم. 4-فعالیتهای زمینیتنیس، گلف. 5-فعالیتهای ورزشیغارنوردی، صخره نوردی. 6-فعالیتهای اکتشافیاقدامات صنعتی محلی وکشاورزی یا مهارتی7-فعالیتهای فرهنگیباستانشناسی، تجدید بنا، دوره های یادگیری مهارت، کارگاههای هنری، دسته های قومی، سایر کارهای فرهنگی8-فعالیتهای مربوط به سلامتیزیبایی اندام، مراکز تندرستی می باشد. لازم به یادآوری است که تعدادی از فراورده های مختلف گردشگری یا انواع توسعه گردشگری جزء گردشگری روستایی قرار می گیرند. ولی الزاما با آن همخوانی و هماهنگی ندارند (جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص13). 2-5-2 اصول کلی برای گردشگری در روستاتفریح:گسترش تفریحات گردشگران در روستا باید بر اساس فعالیتهایی باشد که نمایانگر ویژگی روستا، زیباییها، فرهنگ، تاریخ و حیات وحش آن باشند. توسعه:توسعه روستا باید حفظ محیط زیست و اهداف تفریحی را تقویت کند. بطور مثال می تواند استفاده بهتری از مکانهای تاریخی داشته باشد. تا مکمل درآمدهای حاصل از زمینهای کشاورزی باشد. و این مهم با احیای زمینهای متروک و ایجاد فرصتهای جدید برای دسترسی به روستا حاصل می شود. طرح ریزی:برنامه ریزی و اداره توسعه جدید گردشگری باید با منظره توازن داشته باشد. و هرجا که ممکن است آنرا گسترش دهد. اقتصاد روستایی:سرمایه گذاری در گردشگری روستایی باید از اقتصاد آن حمایت کند با این حال باید در مناطق وسیع کم جمعیت صورت گیرد، تا از انبوهی جمعیت و خسارات ناشی از فرسایش منابع طبیعی و استفاده بیش از حد انها جلوگیری شودو موجب گسترش اقتصاد و فواید دیگر شود. حفظ محیط زیست:کسانی که از گردشگری روستایی سود می برند باید در حفظ آن سهیم باشند و با حمایتهای سیاسی و عملی از محیط زیست و اجرای سیاستها و برنامه های تفریحی، کیفیت آنرا بهبود بخشند. بازاریابی :تبلیغ و اطلاع رسانی در مورد صنعت گردشگری باید فهم مردم را نسبت به ان عمیق کند تا استفاده بهینه از روستا منجر به درک و لذت بردن از انها شود(جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص23). 2-5-3 فواید توسعه گردشگری روستاییمهمترین هدف توسعه گردشگری داخلی و خارجی، توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق گردشی است. بسیاری از کشورها کم و بیش به گردشگری توجه دارند زیرا مهمترین تاثیر گردشگری در اقتصاد جهانی، ایجاد درامد و اشتغال زایی است. کارشناسان تخمین زده اندکه گردشگری به عنوان بزرگترین صنعت جهان، 4/3 تریلیون دلار ارزش دارد و این میزان جوابگوی 1/10 درصد محصولات ناخالص جهانی است و 6/10 درصد هزینه اشتغال زایی در جهان را تامین می کند. مسلما بخش کوچکی از گردشگری راگردشگری روستایی تشکیل می دهد. که البته سهم مهمی را در اقتصاد مناطق روستایی دارد. بطور مثال گردشگری روستایی در انگلستان تقریبا هر سال 9 میلیون پوند درآمد ایجاد کرده است و در برخی نقاط این کشور عامل اصلی اشتغال زایی بوده است. توجه به بازده ناخالص و تعداد شغلهایی که گردشگری ایجاد کرده برفواید اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی حاصل از توسعه گردشگری در مناطق روستایی سرپوش خواهد گذاشت. بنابراین فواید حاصل از گردشگری به شرح زیرمی باشد. فواید اقتصادیگردشگری روستایی منبع مهم و جدید ایجاد درآمد برای جوامع روستایی است بنابراین در کارهایی که با گردشگری مرتبط هستند مثل آماده کردن اتاق برای گردشگران، تهیه غذا، خرده فروشی، حمل و نقل و ایجاد سرگرمی، شغلهای جدیدی بوجود می آیند. از فعالیتهای خدماتی موجود مثل سیستم حمل و نقل، مراقبتهای دارویی، صنایع و حرفه های سنتی روستایی حمایت می شود. تنوع اقتصاد محلی بیشتر و اقتصاد جوامع محلی گسترده و استوار می شودفرصتهایی برای فعالیتهای چند گانه بوجود می آیدو بدین وسیله از رکود اقتصادی موقتی جلوگیری و از درآمد ها حمایت می شود. از حرفه ها و خدمات موجود حمایت می شود.شغلهای جدید و متنوع در مناطق مختلف ایجاد می شوند و بوسیله کم کردن کمک هزینه های کشاورزی اقتصاد محلی را تقویت می کند. فواید اجتماعیتوسعه گردشگری روستایی سبب فواید اجتماعی مختلفی در جوامع روستایی می شوداز قبیل:-تقویت و حمایت خدمات محلی مانند حمل و نقل عمومی و مراقبتهای بهداشتی-ایجاد امکانات و جاذبه های جدید مثل امکانات فرهنگی، مراکز تفریحی یا ورزشی-افزایش روابط اجتماعی در جوامع دور افتاده روستایی و ایجاد فرصتهایی برای مبادله فرهنگی -ایجاد آگاهی بیشتر در زمینه اصطلاح فرهنگهای محلی، حرفه ها و هویت فرهنگی-پرکردن دوباره جمعیت در مناطق روستایی، زیرا این امر با سیاستهای کاهش جمعیت و افزایش تعداد کهنسالان جوامع روستایی مقابله می کند-افزایش نقش زنان در جوامعی که سنتی تر و دور افتاده تر هستند. فواید زیست محیطیانگیزه اصلی بسیاری از گردشگران از دیدار روستا، بهره گیری از فضای روستایی است موفقیت گسترش گردشگری روستایی به محیط زیست جذاب بستگی داردبنابراین گردشگری هم درآمد ایجاد می کند و هم انگیزه حفظ، حمایت و آبادانی محیط زیست طبیعی روستا را ایجاد می کند. از حفظ و آبادانی فضاهای تاریخی مثل خانه های روستایی، باغها و گردشگاهها، حمایت می کندهمچنین گردشگری سبب بازسازی ساختمانهای قدیمی و متروک روستا می شودبطور مثال انبارها یا آسیابهای قدیمی را می توان به مراکز صنعتی و یا اصطبلهای قدیمی را به دستگاههای ساختمانی تبدیل کرد. با انجام فعالیتهای از قبیل دفع زباله، تنظیم آیین نامه های ترافیک و اصلاح ساختمانها منجر به بهبود محیط زیست در دهکده ها و روستاها می شود (جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص42). 2-5-4 آسیب های توسعه گردشگری روستاییروستا منبعی است که برای مقاصد مختلفی از آن بهره برداری می شود و مسلما در کنار فوایدی که دارد آثار منفی نیز به دنبال دارد. مسلما توسعه گردشگری روستایی تحقق نمی یابد مگر اینکه برای آن هزینه هایی صرف شود و با به مخاطره انداختن محیط زیست روستا برآن تاثیر منفی گذارد. علاوه براین موارد همه اقسام گردشگری از جمله گردشگری روستایی تاحدی بر طبیعت و محیط اجتماعی – فرهنگی مناطق توریستی تاثیر منفی می گذارند. بنابرایناز دهه 1970 توجه به گسترش مطلوب انواع مفید گردشگری افزایش یافته است. ولی باید توجه داشت همانطور که فوایدی از توسعه گردشگری روستایی حاصل می شود توسعه نامناسب آن نیز زیانها و آثار منفی به دنبال دارد. ببا این حال سطح این تاثیرات متناسب با عوامل مختلفی چون اهمیت صنعت گردشگری محلی، ظرفیت گردشگران و فعالیتهایشان، استحکام محیط زیست محلی و اقتدار فرهنگها و سنن محلی تغییر می کند. آسیبهای اقتصادیهمچنان که گردشگری درآمد زاست و در ایجاد فرصتهای شغلی نقش دارد این کارکردها باید زیانهای اقتصادی را به حال تعادل درآورند زیرا گردشگری روستایی موارد زیر را انجام می دهد:هزینه خدمات عمومی مثل جمع آوری زباله، خدمات دارویی و تامین مخارج پلیس ها را افزایش می دهد. در هزینه های توسعه ای مثل ایجاد جاذبه توریستی، امکانات و به طور کلی اصلاحات زیربنایی دخالت داردمشاغل تمام وقت و فصلی را ایجاد می کند(علاوه براین ممکن است مردم محلی علاقه مندی یا مهارت لازم برای پذیرش شغل پیشنهاد شده از جانب گردشگری را نداشته باشند زیرا بسیاری از مشاغل مربوط به گردشگری توسط افراد غیر روستایی اداره می شوند)غالبا منجر به افزایش قیمت زمین کالا و خدمات می شود بویژه مالکیت خانه های ییلاقی در مناطق روستایی به این معناست که مردم محلی بیش از حد به این صنعت وابسته اند و در نتیجه نظارت جوامع محلی برمناطق توریستی کم می شود. آسیبهای اجتماعیهجوم تعداد زیاد گردشگران می تواند تاثیرهای کوتاه مدت و بلند مدت براستحکام اجتماعی و فرهنگی جوامع روستایی داشته باشد. مدت زمان طولانی گمان می شدکه گردشگری در روند آشنایی با فرهنگهای جدید و گوناگون محلی تحول ایجادمی کند و این بیشتر در مورد جوامع دور افتاده سنتی و کوچک روستایی که برای تاثیر پذیری از محیط خارج آماده بودندصادق است ولی باید در نظر داشت که توسعه گردشگری موجب تاثیر های منفی برجوامع محلی و فرهنگ آنها می شود. بطور مثال:- جرم و جنایت و سایر رفتارهای ضد اجتماعی را افزایش می دهد. - تراکم و افزایش جمعیت به حریم ساکنان روستا تجاوز می کند. - خدمات محلی را کاهش می دهد. بطور مثال رستورانها را جایگزین فروشگاهها ی کوچک محلی می کند. - روستاییان را با عقاید جدید، مد لباس و شیوه های نادرست رفتاری آشنا می کند که با ارزشهای سنتی – -فرهنگی مقابله می کنند. - به خانه سازی تاکید می کندو روستاییان را در مورد داشتن درآمد موقت یا اقامت دایمی دچار تردید می‎کند. آسیبهای زیست محیطیمحیط زیست روستا برای گردشگری انعطاف پذیر و قابل توسعه است به طور کلی حضور تعداد زیاد بازدیدکنندگان و فراهم آوری امکانات تفریحی برای برآورده کردن نیازهای آنها. اگر به طور صحیح کنترل و اداره نشود ویژگی های زیست محیطی که گردشگران را به مناطق روستایی می کشاند کاهش می دهد یا حتی نابود می کند بویژه گردشگری:- باعث ویرانی هایی در محیط زیست ساخته بشر می شود فعالیتهایی مانند اسکی، هاکی، صخره نوردی و اتومبیل رانی در محیط زیست تاثیر گذار هستند و خانه های روستایی، باغها و پارکها در اثر استفاده بیش از حد گردشگران دچار آسیب می شوند. - آلودگی را در مناطق روستایی افزایش می دهد. ممکن است آلودگی ظاهری باشد وجود اشغال و زباله که ناشی از تردد زیاد مسافران است آلودگی صوتی یا تصویری باشد. که می تواند در اثر فشردگی ترافیک در جاده های روستا یا توسعه نابجا یا دخالت در وضع ظاهری روستا ایجاد شود(جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص45). 2-5-5 خدمات گردشگری روستاییخدمات گردشگری روستایی فعالیتهای مختلفی را شامل می شود. توریسم روستایی سازمانها و شرکتهای زیادی را در بر می گیرد از خصوصی گرفته تا دولتی، از شرکتهای بزرگ بین المللی تاشرکتهای کوچک خانوادگی که همه آنها فواید زیادی را نصیب بازدیدکنندگان روستایی می کنند. اگر چه تقاضا و خدمات گردشگری روستایی دو روی سکه اند و هیچ نقطه مشترکی میان آنها وجود ندارد. به عبارت دیگرتدارک دیدن گردشگری روستایی فرایند پیچیده ودشواری است این پیچیدگی ها به دلیل نیازی است که برای برنامه ریزی و توسعه گسترده تر مناطق روستایی احساس می شود. بنابراین عرضه گردشگری روستایی معمولا به طور جداگانه هر بخش یا فعالیت را مورد توجه قرار می دهد که این بخشها در مجموع نتایج حاصل از گردشگری روستایی را نشان می دهند. در باره بخشهای مختلف مثل گردشگری کشاورزی، فراهم‎آوری فعالیتهایی چون دوچرخه سواری در کوهستان یا سیاستهای موثری چون طراحی پارکهای ملی به عنوان وسیله ای برای وفق دادن میان حفظ محیط زیست و تفریح مطالعات می توانند اطلاعاتی ارائه دهند. اگر چه نمی توان ارزش چنین تحقیقاتی را انکار کرد. اما توجه به خدمات گردشگری از جنبه وسیع تر نیز ضروری است. به عبارت دیگر از نظر گردشگر فراورده گردشگری روستایی فراتر از تسهیلات اقامتی، جاذبه‎ها و انجام فعالیتهای متفاوت است. انگیزه بسیاری از حضور در روستا و ویژگی های ذاتی و اختصاصی روستاست. امکان لذت بردن از آرامش و سکوت روستا و ویژگیهای طبیعی و فرهنگی محیط روستایی هم بخشهای مهمی از فراورده های گردشگری روستایی به حساب می آیند. علاوه براین عوامل دیگری چون حمل و نقل وسهولت سفر در لذت بردن یا احساس رضایت گردشگران اثر می گذارند بنابراین پی بردن به وابستگی متقابل بین این جنبه های متفائت اهمیت اساسی دارد (جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص68). 2-5-6 فراورده کلی گردشگری روستاییدیدار گردشگران از روستاشامل بخشها و فراورده های متفاوتی می شود این بخشها حمل و نقل، اقامتگاه، سرگرمی، جاذبه ها و تسهیلات جزیی را در بر می گیرند که همه اینها در مجموع جزء خدمات گردشگری هستند. گاهی این تسهیلات متفاوت از طریق گروه های سیاحتی و بنگاههای مسافرتی ترتیب داده می‎شوند. گاهی اوقات خود گردشگران این ارکان را انتخاب کرده و فراهم می آورند. این عوامل در کل ترکیبی از فعالیتها و عملکرد ها را ایجاد می کنند که فراورده گردشگری نام دارد. فراورده های گردشگری را می توان از دو جهت بررسی کرد. از طرفی می توان به آن از نقطه نظر صنعت گردشگری یا تولیدکنندگان فراورده‎های گردشگری نگریست زیرا آنها توجه خود را به مشکلاتی که بخشهای مختلف دارندمعطوف کرده اند. از طرف دیگر فراورده گردشگری از دیدگاه گردشگران مورد بررسی قرار می گیرد در این حالت فراورده گردشگری، تجربه کلی گردشگری به حساب می آیدو میزان فراورده ای که از گردشگری حاصل می شود بیشتر از درآمدی است که ایجاد می کند به عبارت دیگر فراورده گردشگری روستایی تنها مجموعه جاذبه ها، تسهیلات و فرصتها ی تفریحی در روستا نیست. بلکه دوره ها و زمانها یی را که قبل و بعد از دیدارها در روستا رخ می دهنددر بر می گیرد (جولیا شارپلی، ترجمه منشی زاده و نصیری، 1380، ص68). 2-6 زیربناهای صنعت توریسمبرای موفقیت صنعت توریسم وجود عامل زیربنایی از اهمیت زیادی برخوردار می‏باشد. این زیربناها عبارتند از : شاهراه‏ها، فرودگاه‏ها، خطوط راه‏آهن، جاده‏ها، پارکینگ‏ها، پارک‏ها امکانات روشنایی، تسهیلات دریایی، اتوبوس، هتل‏ها، رستوران‏ها، مراکز خرید، اماکن تفریحی، موزه‏ها، مغازه‏ها. همچنین سیستم بنایی مهم در جهانگردی به شمار می‏آید که این تأسیسات می‏بایست قابل استفاده باشند و طوری طراحی شوند که برای هرگونه افزایش و توسعه در آینده مناسب باشند. امکانات اقامتی و هتل‏ها نیز از جمله زیربناهای مهم در جهانگردی هستند که باید علاوه بر مکان‏یابی از نظر شیوه‏های مهندسی جدید با رعایت سبک‏های محل طراحی و ساخته شوند به صورتی که تزئینات داخلی هتل‏ها جالب و آرامش بخش باشد و محیطی زیبا و دلنشین فراهم آورد. وجود جاده‎‏ها از عوامل دیگری در صنعت جهانگردی است، زیرا متداول‏ترین وسیله حمل و نقل در کشورهای توسعه یافته، اتومبیل است. اگر چه ساختن جاده‏ها بسیار مهم بوده اما می‏بایست به نحوی ساخته شوند که در مقابل تغییرات آب و هوایی مقاوم و براساس استانداردهای بین‏المللی باشد. خدمات فرعی از قبیل پمپ‏های بنزین و تعمیرگاه، رستوران‏های کنار جاده، پارک‏ها و سرویس‏های بهداشتی و تابلوهای راهنما از جمله عواملی است که باید در نظر گرفته شود. برای احداث جاده‏های جدید باید برنامه‏ریزی بلند مدت انجام شود و توجه خاصی به جاده‏ها با مناظر زیبا صورت گیرد. علاوه بر این موارد، آثار فرهنگی نیز موجب بسیاری از جهانگردان می‏گردد. منابع فرهنگی هر منطقه شامل هنرهای دستی، ادبیات، تاریخ، موسیقی، هنرهای نمایشی، رقص، ورزش‏ها و سایر فعالیت‏های فرهنگی است. روحیه مهمان‏نوازی، خوش‏آمد گویی کارکنان هتل و مؤدب و صمیمی بودن آنها و تمایل به ارائه خدمت قابل قبول و سایر رفتارهای گرم و دوستانه از سوی آنان نیز از عوامل بسیار مهم در جذب جهانگردان و توسعه صنعت توریسم است (پایلی یزدی، و سقایی، 1385، ص 112). 2-7 عوامل موفقیت کشورها در جلب توریسم به طور کلی عوامل مهمی در بالا رفتن تعداد ورود جهانگرد و در نتیجه افزایش در آمد جهانگردی در یک سرزمین یا کشور دخالت دارد، به قرار زیر : الف) وسایل آمد و رفتیکی از دلایل بسیار مهم استقبال جهانگردان از رفتن به کشورهای پیشرفته این است که این کشورها وسایل حمل و نقل مطمئن راحت و بسیار منظمی در اختیار دارند. وقت مسافر، به سبب تأخیر یا کمبود وسیله آمد و رفت در کشور مقصد تلف نمی‏شود و از زمان و بودجه‏ای که برای مسافرتش در نظر گرفته است، نهایت استفاده را می‏برد. ب) آزادی، امنیت و رفاهپدیده اوقات فراغت و مسافرت، با آزادی و امنیت و رفاه رابطه تنگاتنگی دارد. فردی که در طول سال، در محل دائم کار و زندگی‏اش مقید به رعایت ضوابط و مقرراتی از جهات مختلف است، به این جهت مسافرت می‏کند که بتواند حتی‏الامکان آن طور که می‏خواهد لباس بپوشند، رفتار کند و. . . روی هم رفته، مسافر به جایی می‏رود که از آزادی رفتار و پوشش و. . . بیشتری برخوردار باشد. وانگهی مطمئن باشد که در چند روز مسافرت زندگی‏اش مورد تهدید و ارعاب نیست، از امنیت و احترام کامل برخوردار است و می‏تواند در آسایش و آزادی و رفاه زندگی کند. ج) خدمات : انواع خدمات در جهانگردی مشارکت دارند هتلها، تسهیلات اسکان و پذیرایی، اردوگاهها، رستورانها و خدمات تغذیه، استراحتگاهها، پارکهای موضوعی، خدمات اطلاع‏رسانی، تورهای داخلی و سفرهای کوتاه تفریحی، جاذبه‏های فرهنگی، مغازه‏ها، تسهیلات تفریحی و ورزشی. در جهانگردی محل سکنا و غذا و آشامیدنی بخش از جهانگردی هستند. معمولاً هر دیدارکننده‏ای مجبور است از خدمات مختلف موجود استفاده کند. استفاده از اجزای دیگر جهانگردی اختیاری است و به نیازها و ترجیحات دیدار کننده بستگی دارد. د) تسهیلات: طیفی از تسهیلات و امکانات پشتیبانی و خدماتی برای جهانگرد در یک مقصد جهانگردی مورد نیاز است. فراهم آوردن امکانات رفاهی و تسهیلات، ماهیت چند وجهی عرضه جهانگردی و وابستگی بین بخشهای مختلف را نشان می‏دهد. مثلاً عرضه بسیاری از امکانات و خدمات در یک اقامتگاه یا تفرجگاه به تعداد تختهای موجود در آن بستگی دارد. یعنی اینکه نشان می‏دهد چه میزان جهانگرد از آن محل دیدن می‏کنند. مثلاً وجود 500 تخت تنها باعث بوجود آمدن تعداد محدودی مغازه‏های کوچک خرده فروشی خواهد شد اما به وجود آمدن 7000 تخت باعث بوجود آمدن مشاغل متنوعتر و فراوانتری خواهد شدو به تسهیلات سرمایه‏گذاری بیشتری احتیاج دارد، مثل پارکینگ، رستوران، فروشگاهها، مرکز عمده‏فروشی، هتلهای بیشتر، مجتمع‏های ورزشی و تفریحی و. . . (غمخوار، 1380، ص 147). هـ) ارزانی قیمت : یکی از موضوعات در خرید ارزان قیمت بودن کالاهاست، اگر گردشگران احساس کنند که قیمت کالا برای آنان بیشتر از بهای متعارف و بهای منصفانه محلی است، مسلماً از این مسئله آزرده شده و آنرا عملی غیراخلاقی قلمداد می‏کنند. با توجه به اینکه گردشگران قیمت اجناس را در فروشگاههای مختلف پرسش کرده و با هم مقایسه می‏کنند بهتر است که قیمتها عادلانه و ارزان قیمت و یکنواخت باشند. و) مدیریت : مدیریت بر مسائلی برنامه‏ریزی، کنترل، تصمیم‏گیری، تبلیغات، قیمت‏گذاری و تحقیقات که از وظایف مدیران جهانگردی است تأکید دارد.